Cmentarz wojenny nr 295 – Paleśnica
![]() | |||
![]() Widok ogólny | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Paleśnica | ||
Typ cmentarza | wojenny | ||
Stan cmentarza | nieczynny | ||
Powierzchnia cmentarza | 2,93 ara | ||
Architekt | Robert Motka | ||
Położenie na mapie gminy Zakliczyn ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego ![]() | |||
49,796880°N 20,798299°E/49,796880 20,798299 | |||
|
Cmentarz wojenny nr 295 – Paleśnica – austriacki cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej wybudowany przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie na terenie jego okręgu VIII Brzesko.
Jest to kwatera na starym cmentarzu parafialnym, znajdującym się na zachodnim stoku doliny potoku Paleśnianka, nad drogą wojewódzką nr 975, w północnej części miejscowości Paleśnica w gminie Zakliczyn województwa małopolskiego.
Cmentarz leży na terasie, nad wysoką stromą skarpą. Od strony skarpy znajduje się wejście, kilka schodków i metalowa, kuta, trójdzielna bramka osadzona pomiędzy dużymi słupkami z bloczków z kamienia. Wchodzi się na część cmentarza, gdzie pochowano żołnierzy rosyjskich. Ich kwatera jest zbudowana na planie kwadratu i otoczona murem z kamieni. Po prawej i lewej stronie znajdują się dwa zbiorowe żołnierskie groby nad którymi są wbudowane w mur ażurowe stele z podwójnymi krzyżami, pod którymi znajdowały się kiedyś tabliczki z informacją kto tutaj spoczywa. Pozostały po nich tylko ślady na stelach. Z kwatery rosyjskiej jest wejście do części gdzie pochowano żołnierzy austro-węgierskich. Zbudowana jest na planie ośmioboku. Otoczona murem, w którym po bokach znajdują się ażurowe stele z krzyżami greckimi wewnątrz. Na nich także były kiedyś tabliczki po których pozostały ślady. Pod murem znajduje się kilka niewielkich betonowych kamieni nagrobnych, ze śladami po zamontowanych tabliczkach, z austriackimi krzyżami kawalerskimi. Pośrodku kwatery znajduje się pomnik. Jest to wysoki betonowy krzyż osadzony na ośmiobocznym cokole w formie stożka. Na cokole zamontowano cztery metalowe krzyże kawalerskie. Naprzeciwko wejścia, pomiędzy dwoma niewysokimi kolumnami z kamiennych ciosów, zbudowano ścianę na której zamontowano tablicę z inskrypcją w języku niemieckim:
NICHT NUR GROSSE SÖHNE
VERLANGT DIE GROSSE ZEIT-
AUCH GROSSE ENKEL !
W tłumaczeniu na język polski: Wielkie czasy potrzebują nie tylko wielkich synów, ale także wielkich wnuków”.
Przed ścianką znajduje się, stojący na niewielkim betonowym postumencie, żeliwny krzyż z mieczy z datą 1915. Po bokach ma dwa krzyże kawalerskie.
Za ścianą z inskrypcją znajduje się, wąska, podłużna, wkomponowana w cmentarz kwatera, ze zbudowanym z tego samego materiału, grobowcem rodziny Steckich, miejscowych ziemian. Za nim, na wysokiej kolumnie z ciosów kamiennych zwieńczonej krzyżem postawiono figurę Chrystusa.
Pochowano na cmentarzu 46 żołnierzy austro-węgierskich oraz 16 żołnierzy rosyjskich, w 6 mogiłach zbiorowych i w 14 grobach pojedynczych. Polegli 16 stycznia i 16 lutego 1915 roku.
Projektował nekropolię Robert Motka.
Cmentarz został wyremontowany przez samorząd Gminy Zakliczyn w 2019 r. za kwotę 90 tys. zł. Zadanie dofinansowano ze środków Wojewody Małopolskiego w wys. 80 tys. zł. Z budżetu Gminy Zakliczyn wydatkowano na to zadanie 10 tys. zł.[2]
Na cmentarzu parafialnym znajduje się także, około 100 metrów na południe, druga kwatera będąca austriackim cmentarzem wojennym nr 296.
- Wejście
- Pomnik w kwaterze austriackiej
- Ściana z inskrypcją
- Grobowiec rodziny Steckich i pomnik
- Plan cmentarza
Przypisy
Bibliografia
- Oktawian Duda, Cmentarze I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ISBN 83-85548-33-5
- Roman Frodyma, Galicyjskie Cmentarze wojenne t. III Brzesko-Bochnia-Limanowa (Okręgi VIII-XI), Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 1998, ISBN 83-85557-52-0
Linki zewnętrzne
- Cmentarze wojenne I wojny światowej. [dostęp 2014-08-09].
- Stowarzyszenie Crux Galiciae. [dostęp 2014-08-09].
- Metryka cmentarza