Cmentarz wojenny nr 160 – Tuchów
![]() | |||
![]() Ogólny widok cmentarza | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | |||
Typ cmentarza | wojenny | ||
Stan cmentarza | nieczynny | ||
Powierzchnia cmentarza | 565 m² | ||
Liczba pochówków | 164 | ||
Liczba grobów | 15+63 | ||
Data otwarcia | 1915 | ||
Architekt | Heinrich Scholz | ||
Położenie na mapie Tuchowa ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego ![]() | |||
Położenie na mapie gminy Tuchów ![]() | |||
![]() | |||
|
Cmentarz wojenny nr 160 w Tuchowie – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej znajdujący się w Tuchowie w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 63[2].
Opis cmentarza
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Tuch%C3%B3w%2C_cmentarz_wojenny_nr_160_%28HB3%29.jpg/200px-Tuch%C3%B3w%2C_cmentarz_wojenny_nr_160_%28HB3%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_4PR9.jpg/200px-Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_4PR9.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_2PR9.jpg/200px-Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_2PR9.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_3PR9.jpg/200px-Cmentarz_wojenny_nr_160_-_Tuch%C3%B3w_3PR9.jpg)
Zaprojektowany został przez niemieckiego architekta Heinricha Scholza jako oddzielna kwatera na nowym cmentarzu parafialnym Tuchowa[2]. Znajduje się w odległości ok. 1 km od centrum Tuchowa, przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 977 z odchodzącą od niej drogą do Meszny Opackiej[3]. Ogrodzenie cmentarza tworzą metalowe rury rozpięte między betonowymi lub murowanymi z kamienia słupkami, ponadto od tylnej strony znajduje się dodatkowo współczesne ogrodzenie cmentarza komunalnego wykonane z prefabrykowanych betonowych segmentów. Wejście przez dwuskrzydłową, metalową furtkę pomiędzy murowanymi z kamienia słupkami. Głównym elementem ozdobnym jest znajdująca się na przeciwległym od furtki boku cmentarza ściana pomnikowa. Jest na niej krzyż, data 1914-1915 i inskrypcja autorstwa kapitana Hansa Hauptmanna w języku niemieckim. W tłumaczeniu na język polski brzmi ona tak[4]:
„By Wasze młyny mełły,
I oczy Wasze znów błyszczały,
By kosy Wasze znów dźwięczały,
I kobiety Wasze znów śpiewały,
By kominy Wasze znów dymiły,
I dzieci Wasze znów rozkwitały:
Bóg tego chciał i nakazał –
My to wykonaliśmy – my polegli!”
Od furtki do ściany pomnikowej prowadzi alejka, groby żołnierzy umieszczone symetrycznie w czterech rzędach po obu jej stronach. Są to betonowe podmurówki wyznaczające granice mogił oraz betonowe stele z blaszanymi tabliczkami imiennymi. Stele zwieńczone są krzyżami. Są 4 rodzaje tych krzyży[4][2]:
- żeliwne, ażurowe krzyże łacińskie,
- żeliwne, ażurowe krzyże lotaryńskie,
- małe, żeliwne krzyże maltańskie,
- małe, żeliwne krzyże łacińskie
Cmentarz jest w dobrym stanie. Opiekują się nim władze Tuchowa i uczniowie szkół[4]. Umieszczono na nim nagrobek upamiętniający poległych w okolicy nieznanych żołnierzy września 1939 r.
Polegli
Na cmentarzu tym pochowano 103 żołnierzy austro-węgierskich, 1 niemieckiego i 60 rosyjskich w 63 grobach pojedynczych i 15 zbiorowych[2]. Z zachowanych napisów na tabliczkach wynika, że pochowani tutaj żołnierze armii austro-węgierskiej walczyli w 21. pułku piechoty (obszar rekrutacji w okolicach Czaslawa w Czechach), 62. pułku piechoty (rekrutowani byli w okolicach Tirgu Muresz w dzisiejszej Rumunii), 36. pułku piechoty (obszar rekrutacji Pilzno w Czechach), 59. salzburskiego pułk piechoty, 30. lwowskiego pułku piechoty, 98. pułku piechoty (obszar rekrutacji Wysokie Myto w Czechach) i 80. złoczowskiego pułku piechot, w którym walczyli głównie Polacy i Ukraińcy oraz 14. pułku piechoty z żołnierzami z okolic austriackiego Linzu. Jedyny pochowany tutaj żołnierz niemiecki walczył w 46. Pruskim Pułku Piechoty i zginął 7 maja 1915 r. Ponieważ jednostki niemieckie nie walczyły na tym odcinku frontu, najprawdopodobniej żołnierz ten zmarł od ran w czasie transportu koleją i został pochowany w okolicach najbliższej stacji kolejowej. O żołnierzach rosyjskich wiadomo niewiele. Jedyną znaną jednostką w której służyli pochowani tutaj żołnierze armii rosyjskiej był 255. Derbencki Pułk Piechoty[5].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2014-08-10] .
- ↑ a b c d Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
- ↑ Pogórze Ciężkowickie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 83-89165-37-6.
- ↑ a b c Adam Mężyk. Tuchów i okolice w ogniu wielkiej wojny. [dostęp 2015-06-14].
- ↑ Cmentarze wielkiej wojny. Okręg Tarnów. [dostęp 2015-06-14].