Wierzyca
![]() Wierzyca w Starej Kiszewie | ||||||||||||||||||||||
Kontynent | Europa | |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Państwo |
| |||||||||||||||||||||
Województwo | ||||||||||||||||||||||
Lokalizacja | Pojezierze Kaszubskie, Pojezierze Starogardzkie[1], Dolina Dolnej Wisły[2] | |||||||||||||||||||||
Rzeka | ||||||||||||||||||||||
Długość | 151,4 km | |||||||||||||||||||||
Powierzchnia zlewni | 1 603 km² | |||||||||||||||||||||
Średni przepływ | 8,94 m3/s (przy ujściu (Brody Pomorskie)) m³/s | |||||||||||||||||||||
Źródło | ||||||||||||||||||||||
Miejsce | Jezioro Piotrowskie | |||||||||||||||||||||
Współrzędne | 54°11′25″N 18°09′11″E/54,190278 18,153056 | |||||||||||||||||||||
Ujście | ||||||||||||||||||||||
Recypient | Wisła | |||||||||||||||||||||
Miejsce | Gniew | |||||||||||||||||||||
Współrzędne | 53°50′03″N 18°50′13″E/53,834167 18,836944 | |||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | ||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | ||||||||||||||||||||||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Wierzyca-Zamek_Kiszewski.jpg/240px-Wierzyca-Zamek_Kiszewski.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Wietcisa_ujscie_do_Wierzycy.jpg/240px-Wietcisa_ujscie_do_Wierzycy.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Wierzyca_w_Starej_Kiszewie-przystan_kajakowa_%282014-10-18_10.11.43%29.jpg/240px-Wierzyca_w_Starej_Kiszewie-przystan_kajakowa_%282014-10-18_10.11.43%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Wierzyca_w_Zamku_Kiszewskim_%282015-04-18_15.59.49%29.jpg/240px-Wierzyca_w_Zamku_Kiszewskim_%282015-04-18_15.59.49%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Fersem%C3%BCndung_bei_%28Mewe%29.jpg/240px-Fersem%C3%BCndung_bei_%28Mewe%29.jpg)
Wierzyca (też Wierzysza, Werysa, łac. Verissa, kaszb. Wierzësa, niem. Ferse) – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 151,4 km, a powierzchnia dorzecza 1603 km²[3]. Wierzyca wypływa z niewielkiego Jeziora Piotrowskiego na Pojezierzu Kaszubskim przy miejscowości Piotrowo na południowy wschód od Wieżycy. Płynie w kierunku południowo-wschodnim, miejscami przebieg meandrowaty. Stanowi szlak kajakowy. W jej biegu są liczne elektrownie wodne. Uchodzi do Wisły w okolicach miasta Gniew. Nazwa rzeki Wierzyca bywa mylona z nazwą kilku szczytów o nazwie Wieżyca. Tymczasem nazwa pochodzi od słowa ver – wilgoć i przyrostka issa – typowego dla języka Wenedów przybyłych na te tereny w II w. p.n.e. Po raz pierwszy nazwa rzeki Verissa pojawiła się w dokumentach w XII wieku[4].
Ważniejsze dopływy
- Mała Wierzyca (w górnym biegu Kacinka)
- Wietcisa
- Piesienica
- Węgiermuca
- Janka
Miejscowości nad rzeką Wierzycą
- Barchnowy
- Będomin
- Wielki Klincz
- Podleś
- Sarnowy
- Nowa Kiszewa
- Stara Kiszewa
- Zamek Kiszewski
- Pogódki
- Czarnocin
- Starogard Gdański
- Owidz
- Kolincz
- Klonówka
- Rajkowy
- Pelplin
- Stocki Młyn
- Gniew
- Rekownica
Jeziora, przez które przepływa Wierzyca
- Jezioro Grabowskie
- Wierzysko
- Zagnanie
Elektrownie wodne na Wierzycy
- Nowa Kiszewa 18 kW[5]
- Stary Bukowiec 24 kW
- Zamek Kiszewski 110 kW
- Czarnocińskie Piece 156 kW (uruchomiona w 1906 z dwiema pionowymi turbinami Francisa o mocach 162 i 82 kW; pod koniec lat 50. obydwie turbiny zlikwidowano, mniejszą komorę turbinową zamknięto, natomiast w większej zainstalowano turbinę Kaplana)
- Nowa Wieś Rzeczna 350 kW
- Starogard Gdański 250 kW
- Owidz 190 kW (turbina Francisa)
- Kolincz 410 kW (turbina Francisa, znajduje się tu kilkudziesięcioletnia żarówka Philipsa z dwuzwojową spiralą żarnika)
- Klonówka 180 kW
- Pelplin 80 kW
- Stocki Młyn 360 kW (z początku XX wieku, dwie turbiny Francisa; w l. 30. zwiększono moc przez dobudowanie segmentu parowego)
- Brodzkie Młyny 160 kW
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wierzyca w serwisie rzekipolski.info
- ↑ Wierzyca, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-01-16] .
- ↑ Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994
- ↑ "Wierzyca. Nurty natury, nurty kultury", LOT Kociewie, 2011
- ↑ Uchwała Nr: 1155/350/10 Zarządu Województwa Pomorskiego [online], Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, 3 września 2010 [dostęp 2024-03-21] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Elektrownia wodna Zamek Kiszewski. mew.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-09-30)].
- Elektrownia wodna Czarnocińskie Piece
- Elektrownia wodna Kolincz
- Elektrownia wodna Owidz
- Charakterystyka zlewni rzeki Wierzycy. rzgw.gda.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-10-06)]. link nieaktywny 13.11.2017
- Wierzyca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 419 .
- Wierzyca, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 687 .
- VIAF: 200145542485196641496
- PWN: 3996007