Szlarnik ciemnobrzuchy
Zosterops silvanus[1] | |||
J.L. Peters & Loveridge, 1935 | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | szlarniki | ||
Rodzaj | Zosterops | ||
Gatunek | szlarnik ciemnobrzuchy | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() | |||
|
Szlarnik ciemnobrzuchy[4], szlarnik leśny[5] (Zosterops silvanus) – gatunek małego ptaka z rodziny szlarników (Zosteropidae). Jest endemitem Kenii. Według IUCN jest to gatunek narażony na wyginięcie.
Systematyka
Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali James Lee Peters i Arthur Loveridge w 1935 roku na łamach „Proceedings of the Biological Society of Washington”. Autorzy nadali gatunkowi nazwę Zosterops silvanus, a jako miejsce typowe wskazali górę Mbololo w Kenii[2][6].
Jest to jeden z gatunków Zosterops, których taksonomia uległa zmianie w ostatnich latach. Do niedawna uznawany był za podgatunek szlarnika białookiego (Zosterops poliogastrus)[7][8]. Obecnie uznawany jest za odrębny, monotypowy gatunek[2][4][9][10][11].
Etymologia
- Zosterops (Fosterops): gr. ζωστηρ zōstēr, ζωστηρος zōstēros „pas”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oko”[12].
- silvanus: łac. silvanus – „z lasu”, łac. silva – „las, teren lesisty”[13].
Morfologia
Mały ptak o szpiczastym, zakrzywionym, stosunkowo długim, czarnym dziobie. Nogi i stopy od koloru łupkowego do jasnoszarego. Tęczówki brązowe lub orzechowe. Nie występuje dymorfizm płciowy. Wokół oczu charakterystyczne dosyć duże, białe obrączki oczne, które od strony dzioba są węższe i przerwane czarną plamką. Od dzioba do oczu czarne zabarwienie, tuż nad dziobem jaśniejsze żółte przebarwienie. Górna część głowy i jej boki oraz kark i grzbiet oliwkowozielone. Podgardle, gardło, dolna część szyi i górna część piersi zielonkawożółte. Dolna część piersi, brzuch i boki szare, nieco jaśniejsze w tylnej części. Pokrywy podogonowe żółte. Ogon ciemnobrązowy z wąskimi zielonymi krawędziami. Skrzydła czarniawo-brązowe z zielonymi krawędziami lotek. Spody skrzydeł białawe z żółtym odcieniem. Młode osobniki przypominają dorosłe. Długość ciała 11–11,3 cm[7].
Zasięg występowania
Szlarnik ciemnobrzuchy występuje w południowej Kenii na bardzo niewielkich obszarach gór Taita Hills w hrabstwie Taita-Taveta oraz na samotnej górze Kasigau[7]. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 870 km², a obszar zajmowany (AOO, Area of Occupancy) tylko 116 km²[14].
Ekologia
Jego głównym habitatem są obrzeża lasów górskich, zarośla i ogrody z drzewami. Preferuje wysokie drzewa z gałęziami pokrytymi mchem, obszary z licznymi kwiatami, młodymi liśćmi i owocami oraz skupiska cyprysów. Występuje na wysokościach od 840 do 1725 m n.p.m. Jest gatunkiem osiadłym. Długość pokolenia jest określana na 2,6 roku[14].
Dieta tego gatunku nie jest dobrze zbadana, ale prawdopodobnie składa się z owadów, jagód i nektaru. Występuje w stadach około złożonych z około 15 osobników, ale na górze Kasigau stada liczą około 80 ptaków, a spotykano także stada liczące nawet 135–175 ptaków[7].
Rozmnażanie
Brak informacji, ale podobno rozmnaża się cały rok. Sukces rozrodczy jest bardzo niewielki z powodu drapieżnictwa[7].
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody gatunek ten od 2022 roku jest zaliczany do kategorii VU (ang. Vulnerable – gatunek narażony)[3]. Liczebność populacji jest szacowana na nie mniej niż 1200 i nie więcej niż 9000 osobników. Występują one w kilku osobnych populacjach. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy. Spowodowane to jest zmniejszaniem się jego naturalnego habitatu[3][14].
Przypisy
- ↑ Zosterops silvanus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c Denis Lepage: Taita White-eye Zosterops silvanus Peters, JL; Loveridge, A 1935. Avibase. [dostęp 2023-08-30]. (ang.).
- ↑ a b c Zosterops silvanus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: ZOSTEROPIDAE Bonaparte, 1853 - SZLARNIKI - WHITE-EYES (wersja: 2023-03-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-08-30].
- ↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 357, 1999.
- ↑ James L. Peters & ArthurJ.L.P.& A. Loveridge James L. Peters & ArthurJ.L.P.& A., New Birds from Kenya Colony, „Proceedings of the Biological Society of Washington”, 48, Waszyngton 1935, s. 77 (ang.).
- ↑ a b c d e Josep del Hoyo, Nigel Collar & Guy M. Kirwan: Taita White-eye Zosterops silvanus, version 1.0. [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2023-08-30]. (ang.).
- ↑ Natalia C. García, Bas van Balen, Josep del Hoyo, Nigel Collar & Guy M. Kirwan: Heuglin's White-eye Zosterops poliogastrus, version 2.0. [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman & B.K. Keeney) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2022. [dostęp 2023-08-30]. (ang.).
- ↑ D.J.D.J. Pearson D.J.D.J., D.A.D.A. Turner D.A.D.A., A taxonomic review of the genus Zosterops in East Africa, with a revised list of species occurring in Kenya, Uganda and Tanzania, „Scopus: Journal of East African Ornithology”, 37, 2017, s. 1–13 .
- ↑ Alan P.A.P. Peterson Alan P.A.P., PASSERIFORMES, ZOSTEROPIDAE Bonaparte 1853, White-eyes and Yuhinas, Wersja 5.013 (2021-11-26) [online], Zoonomen Nomenclatural data [dostęp 2023-08-30] (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sylviid babblers, parrotbills, white-eyes. IOC World Bird List (v13.2). [dostęp 2023-08-30]. (ang.).
- ↑ Zosterops, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-07-30] (ang.).
- ↑ silvanus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-08-30] (ang.).
- ↑ a b c Taita White-eye Zosterops silvanus. BirdLife International, 2023. [dostęp 2023-08-30]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania głosów. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Nagrania głosów. [w:] xeno-canto [on-line].