Rütli
![]() Widok na Rütli | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Kanton |
| ||
Powierzchnia | 62 230 m² | ||
Miejscowości | Seelisberg | ||
Wydarzenia historyczne | utworzenie Konfederacji Szwajcarskiej | ||
Rodzaj obiektu | łąka | ||
Położenie na mapie Uri ![]() | |||
Położenie na mapie Szwajcarii ![]() | |||
![]() | |||
|
Rütli (Łąka Rütli; niem. Rütli-Wiese, fr. la prairie du Grutli) – łąka w miejscowości Seelisberg w kantonie Uri w Szwajcarii, uważana za miejsce założenia Konfederacji.
W rzeczywistości jest to rozległa (powierzchnia 62 230 metrów kwadratowych) polana, usytuowana na wysokości ok. 470-500 m n.p.m., na wypłaszczeniu stromego, zalesionego zbocza górskiego, opadającego w kierunku wschodnim ku tafli położonego kilkadziesiąt metrów niżej jeziora Urner (najbardziej na południowy wschód wysunięta część Jeziora Czterech Kantonów). Dostępna jest praktycznie jedynie pieszo, z położonego ok. 300 m wyżej Seelisberg lub z położonej kilkadziesiąt metrów niżej przystani Rütli, obsługiwanej przez pływające po jeziorze statki[1].
Historia
Według legendy 1 sierpnia 1291 roku przedstawiciele trzech tzw. „leśnych” kantonów (Uri, Schwyz i Unterwalden) spotkali się na tej polanie i zawarli wieczysty pakt o współpracy i wzajemnej pomocy. Jego głównym celem było wówczas działanie przeciwko opanowaniu ich ziem przez Habsburgów[2]. Pakt ten uznawany jest dziś za moment narodzin Konfederacji Szwajcarskiej. Jego tekst jest przechowywany w Schwyz, a dzień 1 sierpnia jest obecnie w Szwajcarii świętem państwowym[3].
Z czasem Rütli stało się „narodowym sanktuarium” Szwajcarii. W 1859 roku zaplanowano tu zorganizowanie 100. urodzin Friedricha Schillera, który w dramacie w Wilhelm Tell opisał scenę zawarcia paktu[4]. Rok wcześniej Schweizerische Gemeinnützige Gesellschaft (SGG) wezwało do zbierania pieniędzy na wykupienie łąki, aby uchronić ją przed zabudową. Jako powód podano, że planowana jest tam budowa hotelu. W rzeczywistości najemcy planowali rozbudowę gospody w związku ze wzrostem liczby turystów oraz budowę mieszkania dla syna dzierżawcy, Michaela Truttmanna. Pieniądze udało się zebrać szybko i łąkę zakupiono za 55 000 franków. W podziękowaniu za udział w kampanii zbierania funduszy rozdano uczniom 250 000 sztuk stalorytu z romantycznym widokiem Rütli. W 1860 roku teren przekazano państwu z zastrzeżeniem, że nie zostanie on zabudowany. Na Rütli spotykano się w sytuacji zagrożenia państwowości Szwajcarii[5].
Rütlirapport
2 września 1939 roku, w sytuacji wybuchu II wojny światowej, w Szwajcarii przeprowadzono powszechną mobilizację. Dowództwo nad 400-tysięczną armią objął generał Guisan[6]. 25 lipca 1940 roku zebrał on na Rütli 500 oficerów, aby przedstawić im ideę Réduit (Reduty Narodowej). Powiedział podczas spotkania: „Będziemy walczyć do ostatniego naboju, a gdy tych zabraknie – bagnetami. Nie poddamy się. Będziemy walczyć do ostatniej kropli krwi”. Reduta Narodowa to system fortyfikacji broniących centralną część Szwajcarii. Większość wojsk w przypadku inwazji niemiecko-włoskiej miała wycofać się w góry i tam walczyć. Żołnierze wojsk granicznych mieli prowadzić działania opóźniające polegające na niszczeniu mostów, tuneli, wiaduktów itd.[7]
Upamiętnienie
Od 1860 roku na Rütli odbywa się tradycyjne strzelanie w środę przed św. Marcinem[8], a od 1891 roku odbywają się tutaj 1 sierpnia oficjalne uroczystości z okazji święta państwowego Konfederacji Szwajcarskiej[9]. Od 1991 roku na Rütli zaczyna się szlak turystyczny Weg der Schweiz, który powstał z okazji 700-lecia Szwajcarii[10].
Przypisy
- ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2024-03-07].
- ↑ DerD. Bundesrat DerD., Bundesbrief von 1291 [online], admin.ch [dostęp 2019-06-15] (niem.).
- ↑ Suisse. Guide vert Michelin. Michelin et Cie, 1985, s. 67, 154. ISBN 2-06-005-602-0.
- ↑ Schiller F. Wilhelm Tell. Dramat Wyd. 2 Kraków 1925 Objaśnienie.
- ↑ Wiese als Nationalheiligtum [online], 31 lipca 2004 [dostęp 2019-06-14] (niem.).
- ↑ La mobilisation de 1939 en Suisse [online], ednp.ch [dostęp 2019-06-15] .
- ↑ RÜTLIRAPPORT: So weckte Guisan den Widerstandsgeist [online], Luzerner Zeitung [dostęp 2019-06-15] (niem.).
- ↑ Schützengesellschaft Stansstad – Wettkämpfe 2019 [online], sg-stansstad.ch [dostęp 2019-06-15] .
- ↑ Geschichte am Weg der Schweiz [dostęp 2019-06-14].
- ↑ SchweizS. Tourismus SchweizS., Weg der Schweiz [online], Switzerland Tourism [dostęp 2019-06-15] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-02] (ang.).