Pingwin żółtooki
Megadyptes antipodes[1] | |||
(Hombron & Jacquinot, 1841) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | pingwiny | ||
Rodzina | pingwiny | ||
Rodzaj | Megadyptes[2] | ||
Gatunek | pingwin żółtooki | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Pingwin żółtooki[5] (Megadyptes antipodes) – gatunek dużego ptaka z rodziny pingwinów (Spheniscidae), występujący w Nowej Zelandii. Dawniej mylony z pingwinem małym. Zagrożony wyginięciem.
Taksonomia
Gatunek ten jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Megadyptes[5][6]. Nie wyróżnia się podgatunków[3][6].
Morfologia
- Wygląd zewnętrzny
- Pingwin żółtooki zyskał swą nazwę ze względu na żółte oczy; ponadto posiada bladożółtą otoczkę wokół oczu przechodzącą w tego samego koloru pasek, który ciągnie się po tył głowy. Tak jak u większości pingwinów jego upierzenie ciała jest na wierzchu czarne, natomiast pod spodem przechodzi w biel.
Występowanie
- Środowisko
- Wody otaczające wybrzeża Nowej Zelandii.
- Zasięg występowania
- Wschodnie i południowo-wschodnie wybrzeża Wyspy Południowej, Wyspa Stewart, Wyspy Auckland i Wyspy Campbella. Dorosłe osobniki są na ogół osiadłe i polują w odległości do 50 km od kolonii lęgowych. Osobniki młodociane mogą rozproszyć się aż po Cieśninę Cooka na północy[9].
Rozród
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Megadyptes_antipodes_-Otago_Peninsula%2C_Dunedin%2C_New_Zealand_-family-8.jpg/240px-Megadyptes_antipodes_-Otago_Peninsula%2C_Dunedin%2C_New_Zealand_-family-8.jpg)
Gatunek odbywa toki na południowych wyspach Nowej Zelandii. Samica składa w odstępie 3–5 dni[8] dwa równej wielkości jaja, zwykle we wrześniu lub październiku[7]. Wysiadywanie rozpoczyna się w momencie złożenia drugiego jaja i zajmują się nim na przemian oboje rodzice przez 39–51 dni[8] (średnio 43 dni[7]). Pisklęta są opierzone w lutym lub marcu, niekiedy dopiero w kwietniu[8]. Młode samice uzyskują dojrzałość płciową w wieku 2–3, a samce 3–4 lat[7].
Pożywienie
Głównie ryby, ale także skorupiaki i stawonogi.
Ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje pingwina żółtookiego za gatunek zagrożony wyginięciem (EN – Endangered) nieprzerwanie od 2000 roku; wcześniej, od 1994 roku miał on status gatunku narażonego na wyginięcie (VU – Vulnerable)[4]. Jego populację szacuje się na 2600–3000 dorosłych osobników[4]. Do największych zagrożeń dla gatunku należą zaplątywanie się w sieci rybackie oraz drapieżnictwo ze strony introdukowanych ssaków takich jak fretki, gronostaje, psy, koty czy świnie[9].
Przypisy
- ↑ Megadyptes antipodes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Megadyptes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2010-10-05] (ang.).
- ↑ a b Yellow-eyed Penguin (Megadyptes antipodes). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)]. (ang.).
- ↑ a b c Megadyptes antipodes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Spheniscidae Bonaparte, 1831 - pingwiny - Penguins (wersja: 2019-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-20].
- ↑ a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Kagu, sunbittern, tropicbirds, loons, penguins, petrels. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-07-21]. (ang.).
- ↑ a b c d e Wardell, W.: Megadyptes antipodes yellow-eyed penguin. [w:] Animal Diversity Web [on-line]. 2013. [dostęp 2020-07-21]. (ang.).
- ↑ a b c d Seddon, P.J.: Yellow-eyed penguin. [w:] New Zealand Birds Online [on-line]. 2013 (aktualizacja 2019). [dostęp 2020-07-21]. (ang.).
- ↑ a b Species factsheet: Megadyptes antipodes. BirdLife International. [dostęp 2020-07-21]. (ang.).
Bibliografia
- Oficjalna strona poświęcona ochronie pingwinów żółtookich w Nowej Zelandii. [dostęp 2009-04-02]. (ang.).
- Yellow-eyed penguin. New Zeland Penguins. [dostęp 2009-04-02]. (ang.).
- Pingwin żółtooki w International Penguin Conservation Web Site. [dostęp 2009-04-02]. (ang.).
- Yellow-eyed penguin - Megadyptes antipodes. [w:] Pinguins info [on-line]. [dostęp 2009-04-02]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Hoiho (Megadyptes antipodes) recovery plan 2000–2025. Department of Conservation, Wellington, New Zealand, 2001.
- p
- d
- e
- J9U: 987007544134105171
- Britannica: animal/yellow-eyed-penguin
- SNL: guløyepingvin