Paramongaia
![]() Paramongaia weberbaueri | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | amarylkowate | ||
Rodzaj | Paramongaia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Paramongaia Velarde Lilloa 17: 489 (1949)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Paramongaia weberbaueri Velarde[4] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Figure_2._Clinanthus_milagroanthus_S._Leiva_%26_Meerow_%28cropped%29.jpg/220px-Figure_2._Clinanthus_milagroanthus_S._Leiva_%26_Meerow_%28cropped%29.jpg)
Paramongaia Velarde – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący pięć gatunków, występujących w Boliwii i Peru[3].
Nazwa rodzaju pochodzi od miasta Paramonga w Peru, w pobliżu którego roślina ta została odkryta[5].
Morfologia
- Pokrój
- Wieloletnie rośliny zielne[6].
- Pęd
- Podziemna cebula, wpierw pojedyncza, później tworząca cebule przybyszowe[6].
- Liście
- Rośliny wypuszczają, niekiedy po zakwitnięciu, od 2 do 4 paskowatych liści, wpierw wzniesionych, potem odginających się, słabo zaostrzonych, mniej więcej kanalikowatych[6].
- Kwiaty
- Pojedynczy lub zebrane od 4 do 6 w kwiatostan, wyrastający na spłaszczonym, dwukanciastym, modrym głąbiku, wsparty dwiema podsadkami. Okwiat żółty, zielony lub czerwony, lejkowaty do lejkowato-rurkowatego, zbudowany z sześciu listków położonych w dwóch okółkach, w dolnej części zrośniętych w rurkę dużo dłuższą od korony (zielonej, z wyjątkiem P. weberbaueri), zwężającą się poniżej gardzieli. Listki zewnętrznego okółka lancetowate do jajowatolancetowatych, dłuższe i szersze od jajowatych listków wewnętrznego okółka, gruczołowate, kończykowate. Sześć pręcików o nitkach u nasady zrośniętych z przykoronkiem, potem wolnych, nitkowatych, wgiętych. Zalążnia dolna, elipsoidalna. Szyjka słupka nitkowata, wyrastająca ponad przykoronek, zakończona główkowatym lub trójwrębnym znamieniem[6].
- Owoce
- Odwrotniestożkowate, trójkomorowe, pękające torebki, zawierające liczne, oskrzydlone nasiona[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
- Rodzaj z plemienia Clinantheae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae[7].
- Wykaz gatunków[3]
- Paramongaia milagroantha (S.Leiva & Meerow) Meerow
- Paramongaia mirabile (Ravenna) Meerow
- Paramongaia multiflora Meerow
- Paramongaia viridiflora (Ruiz & Pav.) Meerow
- Paramongaia weberbaueri Velarde
Zastosowanie
Paramongaia weberbaueri mimo rzadkości jest uprawiana jako roślina ozdobna. Jej żółte kwiaty osiągające średnicę 15 cm przypominają kwiaty narcyzów. Są bardzo silnie pachnące[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-18] (ang.).
- ↑ a b c d Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).
- ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).
- ↑ a b John E. Bryan: Bulbs. Wyd. Rev. Ed. Portland, Oregon: Timber Press, 2002. ISBN 0-88192-529-2.
- ↑ a b c d e Alan W. Meerow, Kyoko Nakamura. Two new species of Peruvian Amaryllidaceae, an expanded concept of the genus Paramongaia, and taxonomic notes in Stenomesson. „Phytotaxa”. 416 (2), s. 184–196, 2019-09-10. Magnolia Press. DOI: 10.11646/phytotaxa.416.2.6. ISSN 1179-3163.
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).