Kupidynek
![]() Catananche caerulea | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | astrowce | ||
Rodzina | astrowate | ||
Podrodzina | Cichorioideae | ||
Rodzaj | kupidynek | ||
Nazwa systematyczna | |||
Catananche Linnaeus Sp. Pl. 812. 1 Mai 1753[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
C. lutea Linnaeus[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Cupid%27s_Dart_Bud_%28Catananche_caerulea%29_%289734892131%29.jpg/220px-Cupid%27s_Dart_Bud_%28Catananche_caerulea%29_%289734892131%29.jpg)
Kupidynek[5] (Catananche L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje co najmniej 5 gatunków[6] występujących w basenie Morza Śródziemnego, z czego dwa gatunki w południowej Europie. Rosną w miejscach suchych i słonecznych. Zawierają sok mleczny. Kupidynek błękitny (C. caerulea) jest popularną rośliną ogrodową sadzoną zarówno w formie typowej z kwiatami lawendowo-niebieskimi, jak i w odmianach białokwiatowych i dwubarwnych[7].
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny jednoroczne i raczej krótkotrwałe byliny o wysokości pędów do 0,9 m[7].
- Liście
- Długie do 30 cm, wąskie, w większości skupione w rozetę u nasady pędu. Całobrzegie lub z kilkoma ząbkami. U gatunków wieloletnich są częściowo zimozielone[7].
- Kwiaty
- Języczkowe, skupione w główkach osadzonych na długich szypułach. Łuski okrywy wyrastają w kilku rzędach i są okazałe, błoniaste, z wyraźną ciemną żyłką centralną. Korona kwiatu taśmowato wyciągnięta, w kolorze niebieskim lub żółtym. Osadnik płaski, z łuseczkami u nasady kwiatów[7].
- Owoce
- Niełupki z 5 lub 10 żebrami wraz z puchem kielichowym okryte są łuskami okrywy[7].
Systematyka
Rodzaj z podplemienia Scolyminae, plemienia Cichorieae podrodziny Cichorioideae w obrębie rodziny astrowatych (Asteraceae)[8].
- Catananche arenaria Coss. & Durieu
- Catananche caerulea L. – kupidynek błękitny
- Catananche caespitosa Desf.
- Catananche lutea L.
- Catananche montana Coss. & Durieu
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-11-11] (ang.).
- ↑ a b c Catananche. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2016-11-11].
- ↑ a b Catananche L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-05-21].
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 50. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ a b Catananche. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-11-11].
- ↑ a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 336. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ Genus: Catananche L.. [w:] U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. USDA. [dostęp 2016-11-11].