Kościół Wszystkich Świętych w Górkach Wielkich
![]() | |||||||
kościół parafialny | |||||||
Państwo |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | 43-436 Górki Wielkie, Pod Zebrzydkę 6 | ||||||
Wyznanie | |||||||
Kościół | |||||||
Parafia | |||||||
Wezwanie | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie gminy Brenna ![]() | |||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||||||
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego ![]() | |||||||
![]() | |||||||
| |||||||
Strona internetowa |
Kościół Wszystkich Świętych w Górkach Wielkich – rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych w Górkach Wielkich. Kościół znajduje się na prawym brzegu Brennicy.
Kościół zbudowano w XV wieku w stylu gotyckim na bazie istniejącej wcześniej kaplicy, przebudowywany w 1662 i XIX w. Za czasów Marklowskich (w 1779) kościół został odnowiony. Po tej rodzinie pozostała płyta nagrobna Erdmana Marklowskiego z 1765, a sam grób znajduje się w obejściu kościoła. Po II wojnie światowej kościół gruntownie odnowiono. W 1980 polichromię wnętrza kościoła wykonali bracia Morawcowie.
W kościele znajduje się późnogotycki kamienny portal zakrystyjny z herbem Góreckich. Dawna chrzcielnica z XVII w. fundacji Jana Góreckiego służy obecnie jako kropielnica. Krzyż przy kropielnicy pochodzi z 1888, ambona barokowa z XVIII w. a ołtarz główny i wystrój kościoła z XIX w.
W murowanej bramie wejściowej prowadzącej na teren kościelny umieszczono płytę nagrobną zmarłego w 1682 właściciela wsi – Henryka Góreckiego.
Ze względu na żyjące na poddaszu kościoła nietoperze, świątynia wraz z bezpośrednim otoczeniem jest obszarem sieci Natura 2000 wpisana pod nazwą "Kościół w Górkach Wielkich" (PLH240008). Obszar ten stanowi jedno z najcenniejszych stanowisk nietoperzy w regionie: w sierpniu liczebność kolonii nocka dużego wynosi ok. 190 osobników, a podkowca małego – 75 osobników[2].
Obok kościoła na niewielkim wzniesieniu (tzw. Kępce Prochaskowej) znajduje się założony w 1858 cmentarz katolicki z kamiennym krzyżem z 1900. Wśród pochowanych tam są m.in. pisarka Zofia Kossak i jej mąż Zygmunt Szatkowski, ich syn Juliusz i jej ojciec Tadeusz a także pisarz ludowy Walenty Krząszcz.
- Krzyż przed kościołem
- Epitafium Henryka Góreckiego
- Tablica upamiętniająca Zofię Kossak
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
- ↑ Strategia zarządzania obszarem Natura 2000 "Kościół w Górkach Wielkich". [dostęp 2013-09-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (pol.).
Bibliografia
- Marcin Żerański: Śląsk Cieszyński. Od Bielska-Białej do Ostrawy. Cieszyn: Pracownia na pastwiskach, 2012, s. 206-207. ISBN 978-83-933109-3-7.
- Atrakcje turystyczne gminy Brenna – Kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych w Górkach Wielkich. [dostęp 2013-09-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (pol.).
- Weronika Szewczyk: Wokół Beskidu Śląskiego - przewodnik turystyczny. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo "Compass", 2012, s. 42. ISBN 978-83-7605-333-2.