Grab amerykański
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bukowce | ||
Rodzina | brzozowate | ||
Rodzaj | grab | ||
Gatunek | grab amerykański | ||
Nazwa systematyczna | |||
Carpinus caroliniana Walter Fl. carol. 236. 1788[3] | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg | |||
![]() | |||
| |||
|
Grab amerykański (Carpinus caroliniana Walter) – gatunek średniej wielkości drzewa liściastego z rodziny brzozowatych (Betulaceae) (we współczesnych systemach APG, w innych ujęciach w rodzinie leszczynowatych). Występuje w Ameryce Północnej, na wschodzie Kanady oraz na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych[3].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Carpinus_caroliniana_Grab_ameryka%C5%84ski_2019-06-01_01.jpg/180px-Carpinus_caroliniana_Grab_ameryka%C5%84ski_2019-06-01_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Carpinus_caroliniana_Grab_ameryka%C5%84ski_2019-06-01_06.jpg/180px-Carpinus_caroliniana_Grab_ameryka%C5%84ski_2019-06-01_06.jpg)
- Pokrój
- Rozłożysty szeroki. Dorasta do 10 m wysokości[5]. Często pokrzywiony. Korona rozpostarta[6].
- Kora
- Stalowoszara, gładka. U starych osobników może być bruzdowana[5].
- Liście
- Jajowate lub eliptyczne, do 6 cm długości. Podwójnie ząbkowane, zaostrzone. Na wyraźnym unerwieniu może występować drobne owłosienie[6]. Po obu stronach ciemnozielone, jesienią przebarwiają się na pomarańczowo, purpurowo lub czerwono.
- Kwiaty
- Roślina jednopienna, kwitnąca wiosną i wiatropylna. Kotki żeńskie zielone, mniejsze od męskich, osadzone na wierzchołkach pędów[5].
- Owoc
- Orzeszki z dwu lub trójklapowymi skrzydełkami, zebrane w zwisające owocostany[5].
Biologia i ekologia
Nie jest często sadzony, lecz pod względem estetyki liści oraz barw jesiennych przewyższa swojego europejskiego kuzyna. Rdzenni Amerykanie używali tego gatunku grabu przy wielu schorzeniach[6].
Podgatunki:
- Carpinus caroliniana subsp. caroliniana
- Carpinus caroliniana subsp. virginiana[6]
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2012-02-25] (ang.).
- ↑ a b Carpinus caroliniana. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2012-02-25]. (ang.).
- ↑ Carpinus caroliniana, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b c d Tony Russel, Catherine Cutler, Martin Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 162. ISBN 97883242-0842-5.
- ↑ a b c d Flora of North America: Carpinus caroliniana. [dostęp 2012-02-25]. (ang.).
- Britannica: plant/American-hornbeam
Identyfikatory zewnętrzne:
- EoL: 1148641
- Flora of North America: 233500311
- GBIF: 2875842
- identyfikator iNaturalist: 54768
- IPNI: 295249-1
- ITIS: 19504
- NCBI: 12991
- Plant Finder: 277833
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-34302
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:295249-1
- identyfikator Tropicos: 3600080
- USDA PLANTS: CACA18
- CoL: RG24