Fibromialgia
![Wikipedia:Weryfikowalność](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Question_book-4.svg/50px-Question_book-4.svg.png)
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
![]() Punkty bolesne sprawdzane przy rozpoznawaniu fibromialgii | |||
Klasyfikacje | |||
ICD-10 | M79.7 | ||
---|---|---|---|
|
Fibromialgia – zespół chorobowy charakteryzujący się uogólnionym bólem w układzie ruchu z występowaniem charakterystycznych punktów, rozmieszczonych symetrycznie (tzw. punktów tkliwych), wrażliwych na ucisk, któremu towarzyszy uczucie przewlekłego zmęczenia, wrażenie sztywności oraz sen niepowodujący poczucia odpoczynku.
Termin fibromialgia został po raz pierwszy użyty w medycynie w 1976, natomiast w 1990 Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne podało kryteria klasyfikacyjne tej jednostki chorobowej. Uważa się, że na fibromialgię cierpi około 4% populacji, częściej chorują kobiety i częstość występowania zwiększa się wraz z wiekiem (około 8% kobiet po 70. roku życia).
Rozpoznanie
Wspomniane powyżej kryteria Amerykańskiego Towarzystwa Reumatologicznego pozwalają na rozpoznanie fibromialgii, jeśli oba poniżej podane kryteria są spełnione oraz ból utrzymuje się co najmniej od 3 miesięcy.
- W wywiadzie chory zgłasza uogólniony ból. Ból ma charakter uogólniony, jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
- ból lewej połowy ciała
- ból prawej połowy ciała
- ból powyżej pasa
- ból poniżej pasa
- ból w okolicy szkieletu osiowego
- ból kręgosłupa szyjnego lub
- ból przedniej części klatki piersiowej lub
- ból kręgosłupa piersiowego lub
- ból kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego
- Ból przy ucisku przynajmniej 11 z podanych poniżej 18 punktów spustowych. Ucisk powinien być wywierany z siłą około 4 kilogramów.
- potylica obustronnie w miejscu przyczepów mięśnia podpotylicznego
- dolna część kręgosłupa szyjnego, obustronnie na przedniej powierzchni przestrzeni między wyrostkami poprzecznymi kręgów C5 - C7
- mięsień czworoboczny obustronnie w punkcie środkowym górnej jego krawędzi
- mięsień nadgrzebieniowy obustronnie, w części początkowej powyżej grzebienia łopatki
- drugie żebro obustronnie, przy przyczepie chrząstki żebrowej na powierzchni górnej
- nadkłykieć boczny kości ramiennej obustronnie, 2 cm obwodowo od nadkłykcia
- pośladek obustronnie, w górnym zewnętrznym kwadrancie na przednim fałdzie mięśnia
- kolano obustronnie, na przyśrodkowej częścią ciała tłuszczowego podrzepkowego proksymalnie od szpary stawu
Prowadzone są badania nad diagnozowaniem fibromialgii na podstawie badań krwi[1].
Przyczyny
Nie ma jednoznacznych teorii określających przyczynę tej choroby. U chorych na fibromialgię stwierdzono zaburzenia czwartej fazy snu (NREM – bez szybkich ruchów gałek ocznych). W EEG stwierdzono nakładanie się wielu powtarzających się fal α, co jest jednak również spotykane u osób wyczerpanych emocjonalnie lub z zespołem bezdechu sennego.
Stwierdzono również w płynie mózgowo-rdzeniowym małe stężenie serotoniny, jednak leki wpływające na jej stężenie nie przynoszą efektu w leczeniu fibromialgii.
Stwierdza się także zmniejszenie stężenia somatomedyny C (mediator działania hormonu wzrostu) oraz podwyższenie stężenia substancji P, która będąc neuroprzekaźnikiem może odpowiadać za przekazywanie bodźców bólowych.
U wielu chorych występują objawy spełniające rozpoznanie zaburzeń psychicznych, w tym lęk, hipochondria, depresja, jednakże fibromialgia występuje również u ludzi bez jakichkolwiek zaburzeń psychicznych.
Przebieg choroby
Choroba ma niekorzystne rokowanie: mimo leczenia objawy u większości chorych się utrzymują, a tylko około 25% z nich osiąga remisję. Według danych amerykańskich od 10% do 25% pacjentów jest niezdolnych do wykonywania jakiejkolwiek pracy, u kolejnych konieczna jest zmiana charakteru pracy. Ponieważ niektórzy lekarze oraz towarzystwa ubezpieczeniowe podają w wątpliwość występowanie tej choroby, chorzy niejednokrotnie mają problemy z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności.
Leczenie
Niesteroidowe leki przeciwzapalne i kortykosteroidy nie przynoszą istotnej poprawy, jedynie w małym stopniu zmniejszają objawy tej choroby. Czasowe złagodzenie dolegliwości mogą spowodować miejscowe wstrzyknięcia lidokainy, fizykoterapia (zwłaszcza ciepłolecznictwo). Poprawę mogą także spowodować leki antydepresyjne, w tym amitryptylina, doksepina; ostatnio bada się efektywność nowatorskiej terapii LDN (gdzie używa się małych dawek naltreksonu w celu podwyższenia poziomu endorfin dla celów leczniczych) w fibromialgii. Ważna jest psychoterapia oraz pomoc psychologa.
Ostatnie[kiedy?] doniesienia niemieckich naukowców[kto?] pokazują, że terapia metodą REST (m.in. przez pobyt w kabinie deprywacyjnej) przynosi trwałe efekty, w postaci przywrócenia fazy REM podczas snu[potrzebny przypis], dzięki czemu pacjenci mogą budzić się wypoczęci.
Wiele osób[kto?] wskazuje również na korzyści wynikające z palenia konopi indyjskich w postaci łagodzenia większości objawów choroby[2], czego jednak nie potwierdzają badania naukowe[3].
Przypisy
- ↑ Fibromialgię można zdiagnozować na podstawie testu krwi? [online], www.termedia.pl [dostęp 2022-08-01] (pol.).
- ↑ Informacje ze strony internetowej fibromyalgia-reviews.com [online] [dostęp 2012-03-03] .
- ↑ Tine van deT. Donk Tine van deT. i inni, An experimental randomized study on the analgesic effects of pharmaceutical-grade cannabis in chronic pain patients with fibromyalgia., „Pain”, 160 (4), 2019, s. 860-869, DOI: 10.1097/j.pain.0000000000001464, PMID: 30585986, PMCID: PMC6430597 .
Linki zewnętrzne
![]() | Zobacz hasło fibromialgia w Wikisłowniku |
- Informacja o tej chorobie na stronie Arthritis Foundation (ang.)
- lek. Z. Guła, dr med. M. Korkosz, Fibromialgia, Medycyna Praktyczna (dostęp 14.08.12)
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.
- Britannica: science/fibromyalgia
- Universalis: fibromyalgie
- NE.se: fibromyalgi
- DSDE: fibromyalgi