Dziurawiec
![]() | Ten artykuł dotyczy rodzaju roślin. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa. |
![]() Dziurawiec zwyczajny | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | malpigiowce | ||
Rodzina | dziurawcowate | ||
Rodzaj | dziurawiec | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hypericum L. Sp. Pl. 783. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Hypericum perforatum L.[3] | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Hypericum_androsaemum_Dziurawiec_barwierski_01.jpg/220px-Hypericum_androsaemum_Dziurawiec_barwierski_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Hypericum_annulatum_kz01.jpg/220px-Hypericum_annulatum_kz01.jpg)
Dziurawiec (Hypericum L.) – rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych. Obejmuje co najmniej 507 gatunków[4]. Rośliny te występują przeważnie w klimacie umiarkowanym oraz w górach strefy tropikalnej. Zasiedlają bardzo zróżnicowane siedliska – od miejsc skalistych w górach, poprzez lasy, łąki i murawy do mokradeł. Gatunki drzewiaste spotykane są w afrykańskich górach, a krzewy głównie w Himalajach[5]. W Polsce występuje naturalnie 8 gatunków, spośród których najbardziej rozpowszechniony jest dziurawiec zwyczajny. Jest on też cenioną rośliną leczniczą. Jako gatunki ozdobne uprawiane są nierzadko dziurawce krzewiaste[5].
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj o zasięgu niemal kosmopolitycznym. Brak tych roślin tylko na obszarach okołobiegunowych, rozległych pustyń i na nizinach strefy tropikalnej[6]. Nieliczni przedstawiciele rodzaju występują także w południowej części Ameryki Południowej (jeden gatunek) oraz w Australii i Nowej Zelandii (dwa gatunki)[7]. Najwięcej gatunków rośnie w strefach umiarkowanych, w strefie międzyzwrotnikowej dziurawce zasiedlają głównie obszary wyżej położone[7]. W Europie obecne są 72 gatunki[8], z czego 8 rośnie dziko w Polsce (kilka obcych gatunków wskazywanych jest jako przejściowo dziczejące efemerofity, jeden – dziurawiec większy H. majus jest już zadomowionym antropofitem)[9].
- Gatunki dziurawców rodzime we florze Polski[9]
- dziurawiec czteroboczny (Hypericum maculatum Crantz)
- dziurawiec kosmaty (Hypericum hirsutum L.)
- dziurawiec nadobny (Hypericum pulchrum L.)
- dziurawiec rozesłany (Hypericum humifusum L.)
- dziurawiec skrzydełkowaty (Hypericum tetrapterum Fr.)
- dziurawiec skąpolistny (Hypericum montanum L.)
- dziurawiec wytworny (Hypericum elegans Stephan ex Willd.)
- dziurawiec zwyczajny, dz. pospolity (Hypericum perforatum L.)
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Hypericum_sp_-_Kantaron.jpg/220px-Hypericum_sp_-_Kantaron.jpg)
- Pokrój
- Rośliny jednoroczne, byliny, krzewy i niskie drzewa o wysokości do 12 m[7]. Drzewa w obrębie rodzaju są nieliczne (afrykański H. bequaertii i spokrewnione z nim gatunki z sekcji Campylosporus). Większość roślin drzewiastych z rodzaju ma pokrój krzaczasty – tworzy liczne pędy, zwykle wyrastające spod poziomu gruntu. Pędy są nagie lub owłosione, włoski są pojedyncze, obecne na różnych częściach roślin[6][7], zwłaszcza z sekcji Hirtella i Adenosepalum[7]. Rośliny pokryte są również gruczołkami, czasem jasnymi, głównie z olejkami eterycznymi (przejrzystymi lub nie), a czasem z woskami zawierającymi ciemnoczerwoną hiperycynę i pseudohiperycynę[6][7]. Nierzadko ciemne gruczoły są bardzo wyraźne i wystające z brzegów różnych organów (przysadek, działek i płatków, rzadziej liści). Wzdłuż łodyg zbiegają mniej lub bardziej wyraźne linie (czasem rozrośnięte do skrzydełek) zbiegające od nasad liści[7], nierzadko nadające łodygom na przekroju kształt niemal czworoboczny[5]. Liczne gatunki tworzą kłącza, przynajmniej niektóre (w tym dziurawiec zwyczajny H. perforatum) tworzą też pąki na korzeniach. Pędy są u różnych gatunków proste wzniesione, podnoszące się lub płożące[7].
- Liście
- Naprzeciwległe (sporadycznie w okółkach), siedzące, całobrzegie (rzadko gruczołowane na brzegu, sporadycznie z uszkowatymi strukturami u nasady). Użyłkowanie liścia zróżnicowane – od niemal równoległego, z żyłkami rzadko rozwidlającymi się, po gęsto siateczkowate[7]. Cechą charakterystyczną są często obecne przejrzyste gruczołki, widoczne zwłaszcza, gdy na liść patrzy się pod światło (stąd nazwa rodzaju – dziurawiec).
- Kwiaty
- Promieniste, obupłciowe, zebrane są zwykle w wierzchotkowate kwiatostany na szczycie pędu, rzadziej rozwijają się pojedynczo na szczytach łodyg. Działki kielicha zwykle w liczbie 5, rzadziej 4, często gruczołowato orzęsione lub frędzlowate na brzegu, zrośnięte u nasady lub wolne, na ogół trwałe – otaczające u nasady owoc, rzadziej odpadające[7][10]. Płatki żółte (sporadycznie białawe lub pomarańczowe), w liczbie pięciu, rzadziej czterech, zwykle nieco asymetryczne. Na brzegach czasem znajdują się gruczołki, ale w przeciwieństwie do działek siedzące. Odpadanie lub zachowywanie się płatków, które tylko więdną po przekwitnieniu, ma znaczenie taksonomiczne przy podziale na sekcje. Pręciki zawsze liczne, zebrane w pęczki naprzeciw płatków (odpowiadające im liczbą). Nitki pręcików w pęczkach zrośnięte są nasadami, czasem zrastają się także w pierścień otaczający zalążnię[7][5]. Zalążnia górna, 3–5 komorowa, z 3–5 szyjkami słupka[5].
- Owoce
- Wielonasienne torebki[5] pękające przegrodowo. U niektórych gatunków torebki mięśnieją tworząc owoc jagodopodobny (zwłaszcza w sekcji Androsaemum)[7]. Nasiona są drobne (od 0,5 do 2 mm długości), walcowate do jajowatych, jasnobrązowe do ciemnofioletowobrązowych[7].
Systematyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Hypericum_canadense_Green_Lake_County%2C_Wisconsin_01.jpg/220px-Hypericum_canadense_Green_Lake_County%2C_Wisconsin_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Hypericum_choisianum_in_Christchurch_Botanic_Gardens_01.jpg/220px-Hypericum_choisianum_in_Christchurch_Botanic_Gardens_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Hypericum_elegans_sl9.jpg/220px-Hypericum_elegans_sl9.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Hypericum_empetrifolium_RF.jpg/220px-Hypericum_empetrifolium_RF.jpg)
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny dziurawcowatych (Hypericaceae Jussieu, nom. cons.). W obrębie rodziny należy do plemienia Hypericeae, w której jest rodzajem siostrzanym względem Santomasia N. Robson[11]. W niektórych ujęciach rodzaj Santomasia włączany jest do Hypericum[12].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Hypericum_humifusum_kz11.jpg/220px-Hypericum_humifusum_kz11.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Hypericum_oblongifolium.jpg/220px-Hypericum_oblongifolium.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Hypericum_olympicum_1.jpg/220px-Hypericum_olympicum_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Hypericum_orientale_kz02.jpg/220px-Hypericum_orientale_kz02.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Hypericum_montanum_kz06.jpg/220px-Hypericum_montanum_kz06.jpg)
- Wykaz gatunków[4]
- Hypericum abilianum N.Robson
- Hypericum aciculare Kunth
- Hypericum aciferum (Greuter) N.Robson
- Hypericum acmosepalum N.Robson
- Hypericum acostanum Steyerm. ex N.Robson
- Hypericum addingtonii N.Robson
- Hypericum adenotrichum Spach
- Hypericum adpressum W.P.C.Barton
- Hypericum aegypticum L.
- Hypericum aethiopicum Thunb.
- Hypericum afrum Lam.
- Hypericum alacamdaglariense H.Duman & E.G.Çakir
- Hypericum albiflorum (Hub.-Mor.) N.Robson
- Hypericum amblyocalyx Coustur. & Gand.
- Hypericum amblysepalum Hochst.
- Hypericum anagalloides Cham. & Schltdl.
- Hypericum andinum Gleason
- Hypericum andjerinum Font Quer & Pau
- Hypericum androsaemum L. – dziurawiec barwierski[13]
- Hypericum annulatum Moris – dziurawiec obrączkowany[14]
- Hypericum aphyllum Lundell
- Hypericum apiculatum (N.Robson) Sennikov
- Hypericum apocynifolium Small
- Hypericum apricum Kar. & Kir.
- Hypericum arbuscula Standl. & Steyerm.
- Hypericum arenarioides A.Rich.
- Hypericum armenum Jaub. & Spach
- Hypericum asahinae Makino
- Hypericum ascyron L. – dziurawiec wielki[13]
- Hypericum asperuloides Czern. ex Turcz.
- Hypericum asperulum Jaub. & Spach
- Hypericum asplundii N.Robson
- Hypericum assamicum S.N.Biswas
- Hypericum athoum Boiss. & Orph.
- Hypericum atomarium Boiss.
- Hypericum attenuatum Fisch. ex Choisy
- Hypericum aucheri Jaub. & Spach
- Hypericum augustini N.Robson
- Hypericum auriculatum (N.Robson & Hub.-Mor.) N.Robson
- Hypericum australe Ten.
- Hypericum austrobrasiliens e Vog.Ely, Boldrini & Bordignon
- Hypericum austroyunnanicum L.H.Wu & D.P.Yang
- Hypericum aviculariifolium Jaub. & Spach
- Hypericum baccharoides Cuatrec.
- Hypericum balearicum L.
- Hypericum balfourii N.Robson
- Hypericum barbatum Jacq. – dziurawiec brodaty[14]
- Hypericum beamanii N.Robson
- Hypericum beanii N.Robson
- Hypericum beccarii N.Robson
- Hypericum bellum H.L.Li
- Hypericum benghalense S.N.Biswas
- Hypericum bequaertii De Wild.
- Hypericum bifurcatum N.Robson
- Hypericum bilgehan-bilgili i Basköse & Savran
- Hypericum bithynicum Boiss.
- Hypericum boehlingraabei Kit Tan, Iatroú, Vold & Strid
- Hypericum bolivaricum N.Robson
- Hypericum bordignonii Vog.Ely & Boldrini
- Hypericum boreale (Britton) E.P.Bicknell
- Hypericum bourgaei (Boiss.) N.Robson
- Hypericum brachyphyllum (Spach) Steud.
- Hypericum brasiliense Choisy
- Hypericum breviflorum Wall. ex Dyer
- Hypericum brevistylum Choisy
- Hypericum bryoides Gleason
- Hypericum buckleyi M.A.Curtis
- Hypericum bupleuroides Griseb.
- Hypericum × caesariense Druce ex N.Robson
- Hypericum caespitosum Cham. & Schltdl.
- Hypericum calcicola Standl. & Steyerm.
- Hypericum callacallanum N.Robson
- Hypericum callithyrsum Coss.
- Hypericum calycinum L. – dziurawiec kielichowaty[13][14]
- Hypericum canadense L.
- Hypericum canariense L.
- Hypericum capitatum Choisy
- Hypericum caprifoliatum Cham. & Schltdl.
- Hypericum caprifolium Boiss.
- Hypericum caracasanum Willd.
- Hypericum cardiophyllum Boiss.
- Hypericum cardonae Cuatrec.
- Hypericum carinatum Griseb.
- Hypericum carinosum R.Keller
- Hypericum cassiopiforme N.Robson
- Hypericum castellanoi N.Robson
- Hypericum cavernicola L.B.Sm.
- Hypericum cerastoides (Spach) N.Robson – dziurawiec rogownicowaty[14]
- Hypericum chamaemyrtus Triana & Planch.
- Hypericum chapmanii P.B.Adams
- Hypericum choisyanum Wall. ex N.Robson
- Hypericum cistifolium Lam.
- Hypericum coadunatum C.Sm. ex Link
- Hypericum cohaerens N.Robson
- Hypericum collenetteae N.Robson
- Hypericum collinum Schltdl. & Cham.
- Hypericum concinnum Benth.
- Hypericum conjungens N.Robson
- Hypericum connatum Lam.
- Hypericum cordifolium Choisy
- Hypericum cordiforme A.St.-Hil.
- Hypericum coris L. – dziurawiec woniejący[13]
- Hypericum costaricense N.Robson
- Hypericum crenulatum Boiss.
- Hypericum crux-andreae (L.) Crantz
- Hypericum cuatrecasii Gleason
- Hypericum cuisinii Barbey
- Hypericum cumulicola (Small) P.B.Adams
- Hypericum curvisepalum N.Robson
- Hypericum cycladicum Trigas
- Hypericum cymbiferum Boiss. & Balansa
- Hypericum cymobrathys N.Robson
- Hypericum daliense N.Robson
- Hypericum davisii N.Robson
- Hypericum × dawsonianum Rehder
- Hypericum decaisneanum Coss. & Daveau
- Hypericum decandrum Turcz.
- Hypericum delphicum Boiss. & Heldr. – dziurawiec delficki[14]
- Hypericum densiflorum Pursh
- Hypericum densifolium P.D.Sell
- Hypericum denticulatum Walter
- Hypericum denudatum A.St.-Hil.
- Hypericum × desetangsii Lamotte
- Hypericum dichotomum Lam.
- Hypericum diosmoides Griseb.
- Hypericum × dissimulatum E.P.Bicknell
- Hypericum dogonbadanicum Assadi
- Hypericum dolabriforme Vent.
- Hypericum drummondii (Grev. & Hook.) Torr. & A.Gray
- Hypericum dyeri Rehder
- Hypericum eastwoodianum I.M.Johnst.
- Hypericum edisonianum (Small) P.B.Adams & N.Robson
- Hypericum ekeri E.Yüce & Aytaç
- Hypericum ekmanii Alain
- Hypericum elatoides R.Keller
- Hypericum elegans Stephan ex Willd. – dziurawiec wytworny
- Hypericum elenorae Elenevsky
- Hypericum ellipticifolium H.L.Li
- Hypericum ellipticum Hook.
- Hypericum elodeoides Choisy
- Hypericum elodes L.
- Hypericum elongatum Ledeb. ex Rchb.
- Hypericum empetrifolium Willd. – dziurawiec bażynolistny[14]
- Hypericum enshiense L.H.Wu & F.S.Wang
- Hypericum epigeium R.Keller
- Hypericum erectum Thunb.
- Hypericum ericoides L.
- Hypericum erythreae (Spach) Steud.
- Hypericum espinalii N.Robson
- Hypericum faberi R.Keller
- Hypericum fanjingense N.Robson
- Hypericum fasciculatum Lam.
- Hypericum fauriei R.Keller
- Hypericum fieriense N.Robson
- Hypericum fissurale Woronow
- Hypericum foliosum Aiton
- Hypericum formosanum Maxim.
- Hypericum formosissimum Takht.
- Hypericum formosum Kunth
- Hypericum forrestii (Chitt.) N.Robson
- Hypericum fosteri N.Robson
- Hypericum fragile Heldr. & Sart. – dziurawiec kruchy[13]
- Hypericum fraseri (Spach) Steud.
- Hypericum frondosum Michx.
- Hypericum fuertesii Urb.
- Hypericum fursei N.Robson
- Hypericum furusei N.Robson
- Hypericum gaitii Haines
- Hypericum galinum S.F.Blake
- Hypericum galioides Lam.
- Hypericum garciae Pierce
- Hypericum geminiflorum Hemsl.
- Hypericum gentianoides (L.) Britton, Sterns & Poggenb.
- Hypericum gladiatum N.Robson
- Hypericum glandulosum Aiton
- Hypericum gleasonii N.Robson
- Hypericum globuliferum R.Keller
- Hypericum gnidiifolium A.Rich.
- Hypericum gnidioides Seem.
- Hypericum goyanesii Cuatrec.
- Hypericum gracilipes Stapf ex C.E.C.Fisch.
- Hypericum graciliramum R.Ortiz
- Hypericum gracillimum Koidz.
- Hypericum gramineum G.Forst.
- Hypericum grandifolium Choisy
- Hypericum graveolens Buckley
- Hypericum griffithii Hook.f. & Thomson ex Dyer
- Hypericum gymnanthum Engelm. & A.Gray – dziurawiec nagokwiatowy[14]
- Hypericum hachijyoense Nakai
- Hypericum hakonense Franch. & Sav.
- Hypericum haplophylloides Halácsy & Bald.
- Hypericum harlingii N.Robson
- Hypericum harperi R.Keller
- Hypericum hartwegii Benth.
- Hypericum havvae Güner
- Hypericum hedgei N.Robson
- Hypericum helianthemoides (Spach) Boiss.
- Hypericum hengshanense W.T.Wang
- Hypericum henryi H.Lév. & Vaniot
- Hypericum heterophyllum Vent.
- Hypericum himalaicum N.Robson
- Hypericum hircinum L. – dziurawiec cuchnący[13]
- Hypericum hirsutum L. – dziurawiec kosmaty
- Hypericum hirtellum (Spach) Boiss.
- Hypericum hispanicum (Pau) M.A.Alonso, Agulló, J.L.Villar, Juan & M.B.Crespo
- Hypericum hookerianum Wight & Arn. – dziurawiec Hookera[13][14]
- Hypericum horizontale N.Robson
- Hypericum hubeiense L.H.Wu & D.P.Yang
- Hypericum huber-morathii N.Robson
- Hypericum humbertii Staner
- Hypericum humboldtianum Steud.
- Hypericum humifusum L. – dziurawiec rozesłany
- Hypericum hypericoides (L.) Crantz
- Hypericum hyssopifolium Chaix
- Hypericum × hyugamontanum Kimura
- Hypericum icaricum Kit Tan
- Hypericum ichelense N.Robson
- Hypericum imbricatum Poulter
- Hypericum × inodorum Mill. – dziurawiec bezwonny[13][14]
- Hypericum irazuense Kuntze ex N.Robson
- Hypericum iwate-littorale H.Koidz.
- Hypericum japonicum Thunb.
- Hypericum jaramilloi N.Robson
- Hypericum × joerstadii Lid
- Hypericum jovis Greuter
- Hypericum juniperinum Kunth
- Hypericum kalmianum L. – dziurawiec Kalma[14]
- Hypericum kamtschaticum Ledeb.
- Hypericum karjaginii Rzazade
- Hypericum kawaranum N.Robson
- Hypericum kelleri Bald.
- Hypericum kiboense Oliv.
- Hypericum killipii N.Robson
- Hypericum kimurae N.Robson
- Hypericum kinashianum Koidz.
- Hypericum kingdonii N.Robson
- Hypericum kitamense (Y.Kimura) N.Robson
- Hypericum kiusianum Koidz.
- Hypericum kotschyanum Boiss.
- Hypericum kouytchense H.Lév.
- Hypericum kurodakeanum N.Robson
- Hypericum lacei N.Robson
- Hypericum lagarocaule N.Robson
- Hypericum lalandii Choisy
- Hypericum lancasteri N.Robson
- Hypericum lanceolatum Lam.
- Hypericum lancifolium Gleason
- Hypericum lancioides Cuatrec.
- Hypericum lanuginosum Lam.
- Hypericum laricifolium Juss.
- Hypericum × laschii A.Fröhl.
- Hypericum latisepalum (N.Robson) N.Robson
- Hypericum laxiflorum N.Robson
- Hypericum legrandii L.B.Sm.
- Hypericum leprosum Boiss.
- Hypericum leschenaultii Choisy
- Hypericum libanoticum N.Robson
- Hypericum limosum Griseb.
- Hypericum linariifolium Vahl
- Hypericum linarioides Bosse
- Hypericum lissophloeus P.B.Adams
- Hypericum llanganaticum N.Robson
- Hypericum lloydii (Svenson) P.B.Adams
- Hypericum lobbii N.Robson
- Hypericum lobocarpum Gatt.
- Hypericum longistylum Oliv.
- Hypericum lorentzianum Gilg ex R.Keller
- Hypericum loxense Benth.
- Hypericum ludlowii N.Robson
- Hypericum lycium (N.Robson & Hub.-Mor.) N.Robson
- Hypericum lycopodioides Triana & Planch.
- Hypericum lydium Boiss.
- Hypericum lysimachioides Boiss. & Noë
- Hypericum macgregorii F.Muell.
- Hypericum maclarenii N.Robson
- Hypericum maculatum Crantz – dziurawiec czteroboczny
- Hypericum macvaughii N.Robson
- Hypericum madagascariense (Spach) Steud.
- Hypericum magdalenicum N.Robson
- Hypericum magniflorum Cuatrec.
- Hypericum maguirei N.Robson
- Hypericum majus (A.Gray) Britton – dziurawiec większy
- Hypericum malatyanum Pesmen
- Hypericum marahuacanum N.Robson
- Hypericum marginatum Woronow
- Hypericum martense N.Robson
- Hypericum matangense N.Robson
- Hypericum matudae Lundell
- Hypericum × medium Peterm.
- Hypericum mexicanum L.
- Hypericum microcalycinum Boiss. & Heldr.
- Hypericum microlicioides L.B.Sm.
- Hypericum microsepalum (Torr. & A.Gray) A.Gray
- Hypericum millefolium Urb. & Ekman
- Hypericum minutiflorum Heenan
- Hypericum minutum P.H.Davis & Poulter
- Hypericum × mitchellianum Rydb.
- Hypericum momoseanum Makino
- Hypericum monadenum N.Robson
- Hypericum monanthemum Hook.f. & Thomson ex Dyer
- Hypericum monogynum L.
- Hypericum monroi N.Robson
- Hypericum montanum L. – dziurawiec skąpolistny
- Hypericum montbretii Spach
- Hypericum moranense Kunth
- Hypericum mutilum L. – dziurawiec niepełny[9], dz. ścięty[14]
- Hypericum myrianthum Cham. & Schltdl.
- Hypericum myricariifolium Hieron.
- Hypericum myrtifolium Lam.
- Hypericum mysurense Wall. ex Wight & Arn.
- Hypericum nagasawae Hayata
- Hypericum nakaii H.Koidz.
- Hypericum nakamurae (Masam.) N.Robson
- Hypericum nanum Poir.
- Hypericum natalense J.M.Wood & Evans
- Hypericum naudinianum Coss. & Durieu
- Hypericum neurocalycinum Boiss. & Heldr.
- Hypericum nikkoense Makino
- Hypericum nitidum Lam.
- Hypericum nokoense Ohwi
- Hypericum nudiflorum Michx. ex Willd.
- Hypericum nummularioides Trautv.
- Hypericum nummularium L.
- Hypericum nuporoense N.Robson
- Hypericum oblongifolium Choisy
- Hypericum oligandrum Milne-Redh.
- Hypericum oliganthum Franch. & Sav.
- Hypericum olivieri (Spach) Boiss.
- Hypericum olympicum L. – dziurawiec olimpijski[13][14]
- Hypericum orientale L. – dziurawiec wschodni[14]
- Hypericum origanifolium Willd.
- Hypericum ovalifolium Koidz.
- Hypericum oxyphyllum N.Robson
- Hypericum pachyphyllum Collett & Hemsl.
- Hypericum pallens Banks & Sol.
- Hypericum pamphylicum N.Robson & P.H.Davis
- Hypericum papillare Boiss. & Heldr.
- Hypericum papillosum N.Robson
- Hypericum papuanum Ridl.
- Hypericum parallelum N.Robson
- Hypericum paramitanum N.Robson
- Hypericum parvulum Greene
- Hypericum patulum Thunb. – dziurawiec rozłożysty[14]
- Hypericum patzkei Bomble
- Hypericum pauciflorum Kunth
- Hypericum paucifolium S.Watson
- Hypericum pedersenii N.Robson
- Hypericum peninsulare Eastw.
- Hypericum peplidifolium A.Rich.
- Hypericum perfoliatum L.
- Hypericum perforatum L. – dziurawiec zwyczajny, dz. pospolity
- Hypericum peshmenii Yild.
- Hypericum petiolulatum Hook.f. & Thomson ex Dyer
- Hypericum phellos Gleason
- Hypericum philonotis Schltdl. & Cham.
- Hypericum pibairense (Miyabe & Y.Kimura) N.Robson
- Hypericum pimeleoides Planch. & Linden
- Hypericum piriai Arechav.
- Hypericum pleiostylum C.Rodr.Jim.
- Hypericum podocarpoides N.Robson
- Hypericum polyanthemum Klotzsch ex Reichardt
- Hypericum polyphyllum Boiss. & Balansa – dziurawiec wielolistny[14]
- Hypericum pratense Schltdl. & Cham.
- Hypericum prattii Hemsl.
- Hypericum prietoi N.Robson
- Hypericum pringlei S.Watson
- Hypericum prolificum L. – dziurawiec jasnobrzegi[13][14]
- Hypericum prostratum Cuatrec.
- Hypericum pruinatum Boiss. & Balansa
- Hypericum przewalskii Maxim. – dziurawiec Przewalskiego[14]
- Hypericum pseudoerectum N.Robson
- Hypericum pseudohenryi N.Robson
- Hypericum pseudolaeve N.Robson
- Hypericum pseudomaculatum Bush
- Hypericum pseudopetiolatum R.Keller
- Hypericum pseudorepens N.Robson
- Hypericum psilophytum (Diels) Maire
- Hypericum pubescens Boiss.
- Hypericum pulchrum L. – dziurawiec nadobny
- Hypericum pulogense Merr.
- Hypericum pumilio Bornm.
- Hypericum pumilum Sessé & Moc.
- Hypericum punctatum Lam.
- Hypericum pycnophyllum Urb.
- Hypericum qinlingense X.C.Du & Y.Ren
- Hypericum quartinianum A.Rich.
- Hypericum quitense R.Keller
- Hypericum radfordiorum Weakley ex J.R.Allison
- Hypericum radicans N.Robson
- Hypericum recurvum N.Robson
- Hypericum reflexum L.f.
- Hypericum × reinosae A.Ramos
- Hypericum relictum N.Robson
- Hypericum repens L. – dziurawiec rozłogowy[14]
- Hypericum reptans Hook.f. & Thomson ex Dyer
- Hypericum retusum Aucher ex Jaub. & Spach
- Hypericum revolutum Vahl
- Hypericum richeri Vill.
- Hypericum rigidum A.St.-Hil.
- Hypericum roberti Coss. ex Batt.
- Hypericum robsonii H.A.Keller & S.Crockett
- Hypericum rochelii Griseb. & Schenk
- Hypericum roeperianum G.W.Schimp. ex A.Rich.
- Hypericum roraimense Gleason
- Hypericum rotundifolium N.Robson
- Hypericum rubicundulum Heenan
- Hypericum rubritinctum N.Robson
- Hypericum rumeliacum Boiss.
- Hypericum rupestre Jaub. & Spach
- Hypericum ruscoides Cuatrec.
- Hypericum russeggeri (Fenzl) R.Keller
- Hypericum sabiniforme Trevir.
- Hypericum salsolifolium Hand.-Mazz.
- Hypericum salsugineum N.Robson & Hub.-Mor.
- Hypericum salvadorense N.Robson
- Hypericum sampsonii Hance
- Hypericum saruwagedicum Diels
- Hypericum saturejifolium Jaub. & Spach
- Hypericum saxifragum N.Robson & Hub.-Mor.
- Hypericum scabroides N.Robson & Poulter
- Hypericum scabrum L.
- Hypericum scioanum Chiov.
- Hypericum scopulorum Balf.f.
- Hypericum scouleri Hook.
- Hypericum scruglii Bacch., Brullo & Salmeri
- Hypericum sechmenii Ocak & Koyuncu
- Hypericum selaginella N.Robson
- Hypericum senanense Maxim.
- Hypericum seniawinii Maxim.
- Hypericum senkakuinsulare Hatus.
- Hypericum setosum L.
- Hypericum sewense N.Robson
- Hypericum sherriffii N.Robson & D.G.Long
- Hypericum siamense N.Robson
- Hypericum sikokumontanum Makino
- Hypericum silenoides Juss.
- Hypericum simonsii N.Robson
- Hypericum sinaicum Hochst. ex Boiss.
- Hypericum smithii (N.Robson) N.Robson
- Hypericum socotranum R.D.Good
- Hypericum somaliense N.Robson
- Hypericum sorgerae N.Robson
- Hypericum spectabile Jaub. & Spach
- Hypericum sphaerocarpum Michx.
- Hypericum sprucei N.Robson
- Hypericum spruneri Boiss.
- Hypericum stellatum N.Robson
- Hypericum stenobotrys Boiss.
- Hypericum stenopetalum Turcz.
- Hypericum steyermarkii Standl.
- Hypericum strictum Kunth
- Hypericum struthiolifolium Juss.
- Hypericum stuebelii Hieron.
- Hypericum styphelioides A.Rich.
- Hypericum subalatum Hayata
- Hypericum subcordatum (R.Keller) N.Robson
- Hypericum subsessile N.Robson
- Hypericum suffruticosum P.B.Adams & N.Robson
- Hypericum swinkianum G.Wilh. & Rericha
- Hypericum synstylum N.Robson
- Hypericum taihezanense Sasaki ex S.Suzuki
- Hypericum tamariscinum Cham. & Schltdl.
- Hypericum taygeteum Quézel & Contandr.
- Hypericum tenuicaule Hook.f. & Thomson ex Dyer
- Hypericum tenuifolium Pursh
- Hypericum teretiusculum A.St.-Hil.
- Hypericum ternatum Poulter
- Hypericum ternum A.St.-Hil.
- Hypericum terrae-firmae Sprague & L.Riley
- Hypericum tetrapetalum Lam.
- Hypericum tetrapterum Fr. – dziurawiec skrzydełkowaty
- Hypericum tetrastichum Cuatrec.
- Hypericum thasium Griseb.
- Hypericum theodori Woronow
- Hypericum thesiifolium Kunth
- Hypericum thuyoides Kunth
- Hypericum thymbrifolium Boiss. & Noë
- Hypericum thymifolium Banks & Sol.
- Hypericum thymopsis Boiss.
- Hypericum tomentosum L. – dziurawiec kutnerowaty[13]
- Hypericum tortuosum Balf.f.
- Hypericum tosaense Makino
- Hypericum trachyphyllum Griseb.
- Hypericum trichocaulon Boiss. & Heldr.
- Hypericum trigonum Hand.-Mazz.
- Hypericum triquetrifolium Turra
- Hypericum tubulosum Walter
- Hypericum turcicum Özbek & Hamzaoglu
- Hypericum tymphresteum Boiss. & Spruner
- Hypericum umbellatum A.Kern.
- Hypericum umbraculoides N.Robson
- Hypericum undulatum Schousb. ex Willd. – dziurawiec falisty[13][14]
- Hypericum uniflorum Boiss. & Heldr.
- Hypericum uniglandulosum Hausskn. ex Bornm.
- Hypericum uralum Buch.-Ham. ex D.Don
- Hypericum vacciniifolium Hayek & Siehe
- Hypericum vaccinioides N.Robson
- Hypericum valleanum N.Robson
- Hypericum venustum Fenzl
- Hypericum vermiculare Boiss. & Hausskn.
- Hypericum vesiculosum Griseb.
- Hypericum virgatum Lam.
- Hypericum virginicum L.
- Hypericum vulcanicum Koidz.
- Hypericum walteri J.F.Gmel.
- Hypericum wardianum N.Robson
- Hypericum watanabei N.Robson
- Hypericum wightianum Wall. ex Wight & Arn.
- Hypericum williamsii N.Robson
- Hypericum wilmsii R.Keller
- Hypericum wilsonii N.Robson
- Hypericum woodianum N.Robson
- Hypericum wurdackii N.Robson
- Hypericum xylosteifolium (Spach) N.Robson
- Hypericum yamamotoanum H.Koidz.
- Hypericum yamamotoi Miyabe & Kimura
- Hypericum yezoense Maxim.
- Hypericum yojiroanum Tatew. & Koji Ito
Zastosowanie
- Rośliny lecznicze – niektóre gatunki wykorzystywane są w ziołolecznictwie (np. dziurawiec zwyczajny). Stosowany w okresie odchudzania, ze względu na działanie antydepresyjne i przeciwlękowe; wzmaga uczucie sytości[15].
- Rośliny ozdobne – liczne gatunki bylin i drewniejące dziurawce uprawiane są jako ozdobne. Wyhodowano liczne odmiany wielkokwiatowych roślin krzewiastych, w tym do najpopularniejszych należy 'Hidcote' (o skomplikowanym, mieszańcowym pochodzeniu)[10].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-11] (ang.).
- ↑ Hypericum. [w:] Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2014-02-22].
- ↑ a b Hypericum Tourn. ex L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-10-09].
- ↑ a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 120. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ a b c Xi-wen Li, Norman K. B. Robson: Hypericum Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-10-09].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Norman K.B. Robson: Hypericum botany. W: Edzard Ernst (red.): The genus Hypericum. London, New York: Taylor & Francis, 2003, s. 1-22. ISBN 0-415-36954-1.
- ↑ Thomas G.T.G. Tutin Thomas G.T.G., GeoffreyG. Halliday GeoffreyG. (red.), Flora Europaea. 2. Rosaceae to Umbelliferae., Cambridge: Cambridge Univ. Press, 1968, s. 261-263, ISBN 0-521-06662-X, OCLC 260010237 .
- ↑ a b c ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2022, s. 101, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and shrubs. London: MacMillan, 2002, s. 186. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ List of Genera in HYPERICACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2018-11-16] (ang.).
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 458, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d e f g h i j k l Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 102-103. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ Mirosław Jarosz: „Suplementy diety, a zdrowie”. Warszawa: PZWL, 2015, s. 40. ISBN 978-83-200-3701-2.
Linki zewnętrzne
- Hypericum online
- Britannica: plant/Hypericum
- Universalis: millepertuis
- SNL: perikum
- Catalana: 0114472
- DSDE: perikon
- BioLib: 3633
- EoL: 47110061
- Flora of China: 116180
- Flora of North America: 116180
- GBIF: 3189452
- identyfikator iNaturalist: 52761
- IPNI: 30002180-2
- ITIS: 21416
- NCBI: 55962
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:30002180-2
- Tela Botanica: 83424
- identyfikator Tropicos: 40029795
- USDA PLANTS: HYPER
- CoL: 6372V