División de Fútbol Profesional
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Oficjalny skrót | DivPro |
Dyscyplina | |
Organizator rozgrywek | Federación Boliviana de Fútbol (FBF) |
Data założenia | 1950 |
Założyciel | 16 boliwijskich klubów |
Poprzednia nazwa | Torneo Nacional |
Przekształcona na zawodową | 1977 |
Partner TV | Tigo Sports |
Sponsor tytularny | Tecno Mobile Bolivia |
Rozgrywki | |
Liczba drużyn | 16 |
Niższy poziom ligowy | Asociaciones Departamentales |
Zwycięzcy | |
Pierwszy zwycięzca | Jorge Wilstermann |
Obecny zwycięzca | San Antonio Bulo Bulo |
Najwięcej zwycięstw | Bolívar |
Strona internetowa |
División Profesional del Fútbol Boliviano (ze względów sponsorskich Liga Tecno) – najwyższa klasa rozgrywkowa piłki nożnej mężczyzn w Boliwii. Występuje w niej szesnaście profesjonalnych klubów, z których najlepszy zostaje mistrzem Boliwii.
Rozgrywki są toczone systemem ligowym. W ciągu roku rozgrywane są dwa niezależne półroczne sezony – wiosną Apertura, natomiast jesienią Clausura, których zwycięzcy zdobywają tytuł mistrza Boliwii. Awanse i spadki zespołów odbywają się podobnie jak w europejskich ligach co rok. Najlepsze boliwijskie kluby kwalifikują się do rozgrywek Copa Libertadores i Copa Sudamericana.
Aktualny skład
Klub | Miasto | Założenie | Stadion | Pojemność | ||
---|---|---|---|---|---|---|
Always Ready | El Alto | 1933 | Municipal El Alto Municipal de El Alto | 25 000 miejsc | ||
Aurora | Cochabamba | 1935 | Felix Capriles Félix Capriles | 38 530 miejsc | ||
Blooming | Santa Cruz | 1946 | Ramon Tahuichi Aguilera Ramón „Tahuichi” Aguilera | 38 000 miejsc | ||
Bolivar Bolívar | La Paz | 1925 | Hernando Siles | 45 000 miejsc | ||
Guabira Guabirá | Montero | 1962 | Gilberto Parada | 18 000 miejsc | ||
Gualberto Villarroel | Oruro | 1968 | Jesus Bermudez Jesús Bermúdez | 33 000 miejsc | ||
Independiente Petrolero | Sucre | 1932 | Olimpico Patria Olímpico Patria | 32 000 miejsc | ||
Jorge Wilstermann | Cochabamba | 1949 | Felix Capriles Félix Capriles | 38 530 miejsc | ||
Nacional Potosi Nacional Potosí | Potosi Potosí | 1942 | Victor Agustin Ugarte Víctor Agustín Ugarte | 35 000 miejsc | ||
Oriente Petrolero | Santa Cruz | 1955 | Ramon Tahuichi Aguilera Ramón „Tahuichi” Aguilera | 38 000 miejsc | ||
Real Santa Cruz | Santa Cruz | 1962 | Real Santa Cruz | 14 000 miejsc | ||
Real Tomayapo | Tarija | 1999 | IV Centenario | 15 000 miejsc | ||
Royal Pari | Santa Cruz | 2013 | Ramon Tahuichi Aguilera Ramón „Tahuichi” Aguilera | 38 000 miejsc | ||
San Antonio Bulo Bulo | Entre Rios Entre Ríos | 1962 | Carlos Villegas | 17 000 miejsc | ||
The Strongest | La Paz | 1908 | Hernando Siles | 45 000 miejsc | ||
Universitario Vinto | Vinto | 2005 | Municipal Quillacollo Municipal de Quillacollo | 2 000 miejsc |
Historia
Rozpoczęły się w roku 1977 zastępując dotychczasową półzawodową ligę Campeonato de la Federación Boliviana de Fútbol rozgrywaną w latach 1960–1977. Wcześniej mistrza Boliwii wyłaniała liga amatorska La Paz z dołączeniem klubów z Oruro i Cochabamba.
Format rozgrywek nie zawsze był jednakowy. Na początku, w 1977 roku, liga składała się z 16 klubów podzielonych na dwie grupy. Rozgrywano dwa etapy – przy czym w drugim etapie grało 10 klubów podzielonych na dwie grupy po 5 klubów. W 1991 roku liga zmniejszona została do 12 klubów.
Kolejna zmiana nastąpiła w 2005 roku, gdy postanowiono zastosować się do międzynarodowego kalendarza FIFA i przejść z dotychczasowego systemu rocznego wiosna-jesień (grany od lutego do grudnia) na rozgrywany na przełomie lat system jesień-wiosna. Od lutego do czerwca 2005 rozegrano skrócone mistrzostwa, po czym w sierpniu rozpoczął się oficjalny sezon 2005/2006. Powstał jednak kolejny problem – kluby drugoligowe nie były skłonne czekać z awansem do pierwszej ligi aż do czerwca 2006 roku. Negocjacje doprowadziły do kompromisu, według którego wymiana drużyn między pierwszą a drugą ligą nastąpi po zakończeniu turnieju Apertura nowego sezonu pierwszej ligi (czyli w środku sezonu). W listopadzie 2006 roku decyzja ta została cofnięta, a liga powróciła do poprzedniego, całorocznego systemu. Dlatego turniej Apertura rozpoczął się w marcu 2007 roku.
Mistrzostwa Boliwii całkowicie zdominowane są przez kluby z trzech miast – La Paz, Cochabamba i Santa Cruz. Jedynie w 1995 i 2007 roku mistrzostwo Boliwii zdobył klub San José z Oruro, w 2007 klub Real Potosí z Potosí, w 2008 i 2014 roku Universitario z Sucre i w 2015 roku Sport Boys z Warnes. Trzy kluby szczycą się tym, że nigdy nie spadły do drugiej ligi (La Simón Bolivar). Są to: The Strongest, Oriente Petrolero oraz Bolívar (ten klub spadł do drugiej ligi w 1969 roku w czasach ligi półzawodowej).
Liga amatorska La Paz
|
|
| Liga półzawodowa La Paz
|
Triumfatorzy
Sezon | Mistrz | Finał | Wicemistrz | Król strzelców | Trener mistrza | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Zawodnik | Klub | Gole | Trener | Klub | |||||||
1958 | Jorge Wilstermann (1) | brak | Deportivo Municipal | ![]() | Chaco Petrolero | 26 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1959 | Jorge Wilstermann (2) | brak | Always Ready | ![]() | Jorge Wilstermann | 25 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1960 | Jorge Wilstermann (3) | 3–1 | Aurora | brak danych | ![]() | Jorge Wilstermann | |||||
1961 | Deportivo Municipal (1) | brak | Aurora | ![]() | Deportivo Municipal | ||||||
1962 | nie rozgrywano (1962) | nie rozgrywano (1962) | nie rozgrywano (1962) | ||||||||
1963 | Aurora (1) | brak | Jorge Wilstermann | brak danych | ![]() | Aurora | |||||
1964 | The Strongest (1) | brak | Aurora | ![]() | The Strongest | ||||||
1965 | Deportivo Municipal (2) | brak | Jorge Wilstermann | ![]() | Deportivo Municipal | ||||||
1966 | Bolívar (1) | brak | 31 de Octubre | ![]() | Bolívar | ||||||
1967 | Jorge Wilstermann (4) | brak | Always Ready | ![]() | Jorge Wilstermann | b.d. | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1968 | Bolívar (2) | brak | Litoral | brak danych | ![]() | Bolívar | |||||
1969 | Universitario de La Paz (1) | brak | Bolívar | ![]() | Mariscal Santa Cruz | 23 | ![]() | Universitario de La Paz | |||
1970 | Chaco Petrolero (1) | brak | The Strongest | ![]() | Chaco Petrolero | 17 | ![]() | Chaco Petrolero | |||
1971 | Oriente Petrolero (1) | brak | Chaco Petrolero | ![]() | The Strongest | 12 | ![]() | Oriente Petrolero | |||
1972 | Jorge Wilstermann (5) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Oriente Petrolero | 16 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1973 | Jorge Wilstermann (6) | brak | Deportivo Municipal | brak danych | ![]() | Jorge Wilstermann | |||||
1974 | The Strongest (2) | brak | Jorge Wilstermann | ![]() | The Strongest | ||||||
1975 | Guabirá (1) | brak | Bolívar | ![]() | Guabirá | ||||||
1976 | Bolívar (3) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 12 | ![]() | Bolívar | |||
1977 | The Strongest (3) | 3–1 | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 28 | ![]() | The Strongest | |||
1978 | Bolívar (4) | 1–0 | Jorge Wilstermann | ![]() | Bolívar | 39 | ![]() | Bolívar | |||
1979 | Oriente Petrolero (2) | 0–2 | The Strongest | ![]() | Blooming | 31 | ![]() | Oriente Petrolero | |||
2–0 | |||||||||||
2–1 | |||||||||||
1980 | Jorge Wilstermann (7) | brak | The Strongest | ![]() | Guabirá | 21 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1981 | Jorge Wilstermann (8) | brak | The Strongest | ![]() | Blooming | 30 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
1982 | Bolívar (5) | brak | Blooming | ![]() | Oriente Petrolero | 25 | ![]() | Bolívar | |||
1983 | Bolívar (6) | brak | Blooming | ![]() | Blooming | 30 | ![]() | Bolívar | |||
1984 | Blooming (1) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Oriente Petrolero | 38 | ![]() | Blooming | |||
1985 | Bolívar (7) | brak | Jorge Wilstermann | ![]() | Oriente Petrolero | 37 | ![]() | Bolívar | |||
1986 | The Strongest (4) | 3–0 | Oriente Petrolero | ![]() | The Strongest | 36 | ![]() | The Strongest | |||
1–3 | |||||||||||
3–0 | |||||||||||
1987 | Bolívar (8) | 6–0 | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 28 | ![]() | Bolívar | |||
3–0 | |||||||||||
5–2 | |||||||||||
1988 | Bolívar (9) | 3–0 | The Strongest | ![]() | Bolívar | 17 | ![]() | Bolívar | |||
1989 | The Strongest (5) | 1–0 | Oriente Petrolero | ![]() | Real Santa Cruz | 22 | ![]() | The Strongest | |||
1990 | Oriente Petrolero (3) | 1–4 | Bolívar | ![]() | San José | 20 | ![]() | Oriente Petrolero | |||
2–0 | |||||||||||
1–1 (4–3 k) | |||||||||||
1991 | Bolívar (10) | brak | San José | ![]() | Bolívar | 19 | ![]() | Bolívar | |||
![]() | Chaco Petrolero | ||||||||||
![]() | Oriente Petrolero | ||||||||||
1992 | Bolívar (11) | 6–1 | San José | ![]() | San José | 32 | ![]() | Bolívar | |||
3–1 | |||||||||||
1993 | The Strongest (6) | brak | Bolívar | ![]() | San José | 20 | ![]() | The Strongest | |||
1994 | Bolívar (12) | brak | Jorge Wilstermann | ![]() | Independiente Petrolero | 23 | ![]() | Bolívar | |||
1995 | San José (1) | 1–1 (4–2 k) | Guabirá | ![]() | Guabirá | 29 | ![]() | San José | |||
1996 | Bolívar (13) | 3–1 | Oriente Petrolero | ![]() | Stormers | 17 | ![]() | Bolívar | |||
1997 | Bolívar (14) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Blooming | 24 | ![]() | Bolívar | |||
1998 | Blooming (2) | 3–0 | Jorge Wilstermann | ![]() | Blooming | 31 | ![]() | Blooming | |||
1–0 | |||||||||||
1999 | Blooming (3) | 3–2 | The Strongest | ![]() | Blooming | 31 | ![]() | Blooming | |||
3–2 | |||||||||||
2000 | Jorge Wilstermann (9) | 4–1 | Oriente Petrolero | ![]() | The Strongest | 28 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
0–4 | |||||||||||
2–2 (4–3 k) | |||||||||||
2001 | Oriente Petrolero (4) | 1–4 | Bolívar | ![]() | Oriente Petrolero | 42 | ![]() | Oriente Petrolero | |||
4–3 | |||||||||||
2–0 | |||||||||||
2002 | Bolívar (15) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 49 | ![]() | Bolívar | |||
Apertura 2003 | The Strongest (7) | brak | Bolívar | ![]() | Jorge Wilstermann | 19 | ![]() | The Strongest | |||
Clausura 2003 | The Strongest (8) | brak | Jorge Wilstermann | ![]() | Bolívar | 18 | ![]() | The Strongest | |||
Apertura 2004 | Bolívar (16) | brak | Aurora | ![]() | Real Potosí | 15 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2004 | The Strongest (9) | 1–3 | Oriente Petrolero | ![]() | San José | 17 | ![]() | The Strongest | |||
2–1 | |||||||||||
1–1 (4–3 k) | |||||||||||
Adecuación 2005 | Bolívar (17) | brak | The Strongest | ![]() | San José | 22 | ![]() | Bolívar | |||
Apertura 2005 | Blooming (4) | brak | Bolívar | ![]() | Bolívar | 16 | ![]() | Blooming | |||
Clausura 2006 | Bolívar (18) | brak | Real Potosí | ![]() | Real Potosí | 16 | ![]() | Bolívar | |||
Segundo Torneo 2006 | Jorge Wilstermann (10) | brak | Real Potosí | ![]() | Real Potosí | 19 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
Apertura 2007 | Real Potosí (1) | brak | Bolívar | ![]() | Aurora | 14 | ![]() | Real Potosí | |||
Clausura 2007 | San José (2) | 2–2 | La Paz | ![]() | Real Mamoré | 16 | ![]() | San José | |||
1–0 | |||||||||||
Apertura 2008 | Universitario Sucre (1) | brak | La Paz | ![]() | Blooming | 17 | ![]() | Universitario Sucre | |||
Clausura 2008 | Aurora (2) | 0–2 | Blooming | ![]() | Real Potosí | 17 | ![]() | Aurora | |||
3–0 | |||||||||||
2–2 (4–3 k) | |||||||||||
Apertura 2009 | Bolívar (19) | brak | Real Potosí | ![]() | Bolívar | 16 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2009 | Blooming (5) | 1–0 | Bolívar | ![]() | San José | 9 | ![]() | Blooming | |||
1–1 | ![]() | Bolívar | |||||||||
![]() | The Strongest | ||||||||||
Apertura 2010 | Jorge Wilstermann (11) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | San José | 16 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
Clausura 2010 | Oriente Petrolero (5) | brak | Bolívar | ![]() | Bolívar | 14 | ![]() | Oriente Petrolero | |||
Adecuación 2011 | Bolívar (20) | brak | Real Potosí | ![]() | Real Mamoré | 19 | ![]() | Bolívar | |||
Apertura 2011 | The Strongest (10) | 2–0 | Universitario Sucre | ![]() | Bolívar | 16 | ![]() | The Strongest | |||
1–1 | |||||||||||
Clausura 2012 | The Strongest (11) | brak | San José | ![]() | San José | 17 | ![]() | The Strongest | |||
Apertura 2012 | The Strongest (12) | brak | San José | ![]() | San José | 23 | ![]() | The Strongest | |||
Clausura 2013 | Bolívar (21) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 17 | ![]() | Bolívar | |||
![]() | Universitario Sucre | ||||||||||
Apertura 2013 | The Strongest (13) | brak | Bolívar | ![]() | San José | 16 | ![]() | The Strongest | |||
![]() | San José | ||||||||||
Clausura 2014 | Universitario Sucre (2) | brak | San José | ![]() | San José | 18 | ![]() | Universitario Sucre | |||
Apertura 2014 | Bolívar (22) | brak | Oriente Petrolero | ![]() | Bolívar | 15 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2015 | Bolívar (23) | brak | The Strongest | ![]() | Universitario Sucre | 13 | ![]() | Bolívar | |||
Apertura 2015 | Sport Boys Warnes (1) | brak | Bolívar | ![]() | Universitario Sucre | 19 | ![]() | Sport Boys Warnes | |||
Clausura 2016 | Jorge Wilstermann (12) | brak | The Strongest | ![]() | Ciclón | 12 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
Apertura 2016 | The Strongest (14) | 2–1 | Bolívar | ![]() | Bolívar | 15 | ![]() | The Strongest | |||
Apertura 2017 | Bolívar (24) | brak | The Strongest | ![]() | Guabirá | 17 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2017 | Bolívar (25) | brak | The Strongest | ![]() | Jorge Wilstermann | 16 | ![]() | Bolívar | |||
Apertura 2018 | Jorge Wilstermann (13) | 1–2 | The Strongest | ![]() | San José | 18 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
2–1 | |||||||||||
2–2 (3–2 k) | |||||||||||
Clausura 2018 | San José (3) | brak | The Strongest | ![]() | The Strongest | 20 | ![]() | San José | |||
![]() | San José | ||||||||||
![]() | Bolívar | ||||||||||
Apertura 2019 | Bolívar (26) | brak | The Strongest | ![]() | San José | 23 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2019 | Jorge Wilstermann (14) | brak | The Strongest | ![]() | Bolívar | 19 | ![]() | Jorge Wilstermann | |||
![]() | The Strongest | ||||||||||
Apertura 2020 | Always Ready (1) | brak | The Strongest | ![]() | Bolívar | 20 | ![]() | Always Ready | |||
Clausura 2020 | nierozegrane ze względu na pandemię COVID-19 | ||||||||||
2021 | Independiente Petrolero (1) | brak | Always Ready | ![]() | Independiente Petrolero | 18 | ![]() | Independiente Petrolero | |||
Apertura 2022 | Bolívar (27) | brak | The Strongest | ![]() | Bolívar | 10 | ![]() | Bolívar | |||
Clausura 2022 | przerwane ze względu na protesty społeczne w departamencie Santa Cruz | ||||||||||
2023 | The Strongest (15) | brak | Bolívar | ![]() | Always Ready | 25 | ![]() | The Strongest | |||
Apertura 2024 | San Antonio Bulo Bulo (1) | brak | Universitario Vinto | ![]() | San Antonio Bulo Bulo | 12 | ![]() | San Antonio Bulo Bulo |
- pd – po dogrywce
- k – seria rzutów karnych
W kolumnie „mistrz” w nawiasie podano, który w swojej historii tytuł mistrzowski zdobył dany klub.
W kolumnie „zawodnik” w nawiasie podano, który w swojej karierze tytuł króla strzelców zdobył piłkarz.
W kolumnie „trener” w nawiasie podano, który w swojej karierze tytuł mistrza zdobył trener.
Klasyfikacja medalowa
# | Klub | Tytuły | Tytuły (lata) | |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | Mistrzostwa (lata) | Wicemistrzostwa (lata) | |||||||||||||||||||||
1. | Bolívar | 27 | 14 | 1966 | 1968 | 1976 | 1978 | 1982 | 1983 | 1985 | 1987 | 1988 | 1991 | 1969 | 1975 | 1990 | 1993 | 2001 | A2003 | A2005 | A2007 | C2009 | C2010 | |
1992 | 1994 | 1996 | 1997 | 2002 | A2004 | A2005 | C2006 | A2009 | A2011 | A2013 | A2015 | A2016 | 2023 | |||||||||||
C2013 | A2014 | C2015 | A2017 | C2017 | A2019 | A2022 | ||||||||||||||||||
2. | The Strongest | 15 | 17 | 1964 | 1974 | 1977 | 1986 | 1989 | 1993 | A2003 | C2003 | C2004 | A2011 | 1970 | 1979 | 1980 | 1981 | 1988 | 1999 | A2005 | C2015 | C2016 | A2017 | |
C2012 | A2012 | A2013 | A2016 | 2023 | C2017 | A2018 | C2018 | A2019 | C2019 | A2020 | A2022 | |||||||||||||
3. | Jorge Wilstermann | 14 | 8 | 1958 | 1959 | 1960 | 1967 | 1972 | 1973 | 1980 | 1981 | 2000 | S2006 | 1963 | 1965 | 1974 | 1978 | 1985 | 1994 | 1998 | C2003 | |||
A2010 | C2016 | A2018 | C2019 | |||||||||||||||||||||
4. | Oriente Petrolero | 5 | 15 | 1980 | 1979 | 1990 | 2001 | C2010 | 1972 | 1976 | 1977 | 1984 | 1986 | 1987 | 1989 | 1996 | 1997 | 2000 | ||||||
2002 | C2004 | A2010 | C2013 | A2014 | ||||||||||||||||||||
5. | Blooming | 5 | 3 | 1984 | 1998 | 1999 | A2005 | C2009 | 1982 | 1983 | C2008 | |||||||||||||
6. | San José | 3 | 5 | 1995 | A2007 | C2018 | 1991 | 1992 | C2012 | A2012 | C2014 | |||||||||||||
7. | Aurora | 2 | 4 | 1963 | C2008 | 1960 | 1961 | 1964 | A2004 | |||||||||||||||
8. | Deportivo Municipal | 2 | 2 | 1961 | 1965 | 1958 | 1973 | |||||||||||||||||
9. | Universitario Sucre | 2 | 1 | A2008 | C2014 | A2011 | ||||||||||||||||||
10. | Real Potosí | 1 | 4 | A2007 | C2006 | S2006 | A2009 | A2011 | ||||||||||||||||
11. | Always Ready | 1 | 3 | A2020 | 1959 | 1967 | 2021 | |||||||||||||||||
12. | Chaco Petrolero | 1 | 1 | 1970 | 1971 | |||||||||||||||||||
Guabirá | 1 | 1 | 1975 | 1995 | ||||||||||||||||||||
14. | Universitario La Paz | 1 | 0 | 1969 | ||||||||||||||||||||
Sport Boys Warnes | 1 | 0 | A2015 | |||||||||||||||||||||
Independiente Petrolero | 1 | 0 | 2021 | |||||||||||||||||||||
San Antonio Bulo Bulo | 1 | 0 | A2024 | |||||||||||||||||||||
18. | La Paz | 0 | 2 | C2007 | A2008 | |||||||||||||||||||
19. | 31 de Octubre | 0 | 1 | 1966 | ||||||||||||||||||||
Litoral | 0 | 1 | 1968 | |||||||||||||||||||||
Universitario Vinto | 0 | 1 | A2024 |
Pogrubioną czcionką zaznaczono kluby, które aktualnie występują w lidze.
Linki zewnętrzne
- RSSSF
- p
- d
- e
- Federación Boliviana de Fútbol (FBF)
Reprezentacje |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Rozgrywki ligowe: |
| ||||
Rozgrywki pucharowe |
| ||||
Nagrody i wyróżnienia |
| ||||
Inne |
|
- Kluby męskie
- Kluby kobiece
- Piłkarze
- Piłkarki
- Trenerzy
- Sędziowie
- Stadiony